Hangar yapılarında tesis yönetimi: YBM yaklaşımının potansiyelinin araştırılması

Abstract

Bu çalışma, havacılık sektöründe MRO Tesisi faaliyetlerine hizmet veren hangar yapılarının TY (Tesis Yönetimi) süreçlerini inceleyerek, YBM(Yapı Bilgi Modelleme)'nin bu süreçte sağlayabileceği katkıları ortaya koymayı amaçlamaktadır. MRO Tesislerinde yer alan ve çalışmanın konusu olan hangar tipolojisi; büyük açıklıklı strüktürü, çok işlevli mekan organizasyonu ve yüksek teknolojili ekipmanları ile bina tipolojileri içinde karmaşık bir bina tipi olarak kabul edilir. Bu sebeple hangarlar TY (Tesis Yönetimi) aşamasında da bina tipine özgü birtakım zorluklar barındırmaktadır. Araştırmada, farklı ülkelerde hangar projelerinde tesis yöneticiliği yapmış uzmanlardan oluşan uluslararası bir örneklem grubu ile çevrim içi bir mülakat yapılmıştır. Literatürde yer alan nicel veriler ile mülakat sonuçlarından elde edilen nitel veriler karşılaştırılarak değerlendirmeler yapılmıştır. Mülakat bulguları, TY ekiplerinin proje sürecine erken aşamada ve kesintisiz biçimde dahil edilmemesi, projelendirme aşamasında gelecek senaryolarına yönelik planlamaların sınırlı kalması ve teslim aşamasında güncel-as-built dokümantasyonun eksik veya hatalı iletilmesinin, operasyonel verimliliği doğrudan olumsuz etkilediğini göstermiştir. YBM'nin disiplinler arası veri bütünlüğü, üç boyutlu modelleme ve dijital belge yönetimi yetkinlikleri sayesinde bu sorunları önemli ölçüde azaltabileceği vurgulanmaktadır. Bununla birlikte, ISO 19650 standardında TY paydaşlarının rolünün açık şekilde tanımlanmamış olması, YBM tabanlı entegrasyonun kurumsallaşmasını güçleştiren yapısal bir boşluk olarak öne çıkmaktadır. Çalışma, YBM-TY entegrasyonunun yalnızca hangarlar için değil, büyük ölçekli yapılarda yaşam döngüsü verimliliğini artıracak stratejik bir yaklaşım olduğunu vurgulayarak bu doğrultuda daha kapsayıcı TY modelleri ile geniş ölçekli sektörel araştırmaların artırılması gerektiği yönüne dikkat çekmektedir.