Kruvaziyer gemilerinde kamusal mekan tasarım kriterlerinin bulaş riski üzerindeki etkisi

Abstract

Dünyada hızla büyüyen kruvaziyer sektörü pandemi sürecinde duraklama ve gerileme dönemine girmiştir. Pandemiden en çok etkilenen sektörlerin başında kruvaziyer endüstrisi yer almaktadır. Gemilerin limanlara çekilmesi ve bekletilmesi endüstri için büyük bir krizin başlangıcı olmuştur. Bu krizle beraber sağlık koşullarının iyileştirilmesi ve pandemi önlemlerinin uygulanması endüstrinin ilk önceliği haline gelmiştir. Endüstri yeniden faaliyete geçebilmek için sosyal mesafe, maske kullanımı, dezenfektan kullanımı ve test olma zorunluluğu gibi önlemler almıştır fakat bu önlemler algının değişmesi açısından yeterli olmamıştır. Kruvaziyer turizm sektörü bakım ve işgücü maliyetlerini karşılayabilmek için işten çıkarmalara başlamıştır. Gemilerin yeniden sorunsuz faaliyete geçebilmesi için sektörün başlıca iç mekan tasarım sorunlarına eğilmesi ve yenileme projelerine başlaması gerekmektedir. Gemilerdeki bu yenileme öncelikli olarak kullanımının yoğun olduğu kamusal alanlardan başlamalıdır. Kamusal mekanlar insanların fiziksel ve sosyal ihtiyaçlarını karşıladıkları yerlerdir. İnsanın seyahat amaçlarından biri olan sosyal ihtiyaçların karşılanması için belirli ilişkiler kurulması ve rastlantısal karşılaşmalara neden olan alanlarda bulunulması gerekir. Restoranlar, kafeler, lobi alanları, alışveriş merkezleri ve dinlenme salonları gibi alanlar gemi içerisinde kaçınılmaz kullanılacak kamusal mekanlardır. Bu durumdan ötürü seyahat amaçlı kullanılan bir gemide kamusal alanlar bulaş riski açısından yüksek risk taşır. Covid-19 salgını nedeniyle sektörde kamusal alan kullanımına dair davranışlar kalıcı olarak değişebilir. Salgınların aniden ortaya çıkma ihtimali endüstri ve müşteriler için tedirgin edici unsur olarak kalmaya devam etmektedir. Bu çalışmayla kruvaziyer gemilerinde kamusal alan tasarımında bulaş riskini azaltmaya yönelik tasarım kriterlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Pandemiyle birlikte gemilerde sosyal mesafe, sirkülasyon, havalandırma, yerleşim, malzeme gibi kriterlerin bulaş riski üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Ortaya çıkan yeni koşullar göz önünde bulundurularak pandemi sonrası sürdürülebilir tasarım kriterleri iki kruvaziyer gemisinin kamusal mekanları üzerinde incelenmiştir.