Kocaeli’de 19. yy. Fransız misyoner okullarının İzmit St.Barbe Koleji örneğinde koruma önerisi

Abstract

St.Barbe koleji 19.yy. sonunda Osmanlı topraklarında faaliyetleri artan Fransız Katolik Misyoner hareketinin İzmit'te inşa ettiği iki eğitim kurumundan biridir. Assomptonist tarikatına bağlı papaz ve rahibelerin zaman içinde yerleşerek yapımına öncülük ettiği erkek ve kız okullar, antik dönemde İzmit'te yaşamış olan olan Aziz Barbara anısına St.Barbe koleji olarak anılır. 1915 yılına kadar aktif olarak kullanılan okulun bu tarihten sonra gayrimüslim tebaanın İzmit'ten büyük oranda ayrılması ile öğrencisi azalmıştır. Kurtuluş savaşı sonrasında işlevini tamamen kaybeden okul, son yöneticisi tarafından Marmara Üssü Bahri Komutanlığına satılmıştır. Daha sonra Kocaeli Hükümet Konağı ve ardından Kocaeli Defterdarlığına devrolan yapı çeşitli işlevlerde kullanılmıştır. 1999 Gölcük Depremi sonrasında büyük oranda kullanılmayan yapının bir kısmı halen defterdarlık yemekhanesi olarak kullanılmakta olup diğer kısımları kullanılmamaktadır. Yapının çeşitli işlevler verilerek kullanıldığı dönemlerde bir çok niteliksiz müdahalede bulunulmuştur. Muhdes ekler, bakımsızlığa bağlı hasarlar, yanlış işlevler ve kullanıcı müdahaleleri yapının yeniden kullanımını günümüzde imkansız kılmaktadır. Yapının özgün durumuna kavuşturulması, mevcut hasarların durdurulması ve niteliksiz onarımların uzaklaştırılması için acil onarıma ihtiyaç duyduğu belirlenmiştir. Bu tezin amacı bulunduğu konum ve inşa edildiği tarih itibariyle özgün olan bu kültür varlığının ayrıntılı biçimde belgelenmesi ve koruma öneri projesinin hazırlanarak gelecek nesillere aktarılmasıdır. Tez altı bölümden oluşmakta olup ilk bölümde çalışmanın amacı, kapsamı ve kullanılan yöntemler belirtilmiştir. İkinci bölümde Osmanlı'nın son dönemlerinde faaliyette bulunan Fransız Katolik Misyoner hareketi, bunların Osmanlı içinde teşkilatlanması, amaçları ve bu harekete bağlı okulların mimari özellikleri ele alınmıştır. Üçüncü bölümde St. Barbe Koleji ile birlikte Kocaeli'de 19yy.da açılmış olunan misyoner okulları incelenmiştir. Dördüncü bölümde yapının detaylı rölöve belgelenmesi yapılmış, mimari ögeleri hakkında detaylı bilgi verilmiş, hasar ve malzeme analizleri yapılmıştır. Beşinci bölümde yapının özgün durumu araştırılmış görsel ve yazılı kaynaklar derlenmiş, yapının mevcut durumundan gelen ipuçları ve arşiv belgeleri ışığında yapının restitüsyonu hazırlanmıştır. Altıncı bölümde yapının özgün haline döndürülerek yeniden işlevlendirilmesi esnasında yapılacak olan arındırma, yeniden yapım gibi müdahaleler belirtilmiş olup restorasyon müdahale kararları hazırlanmıştır. Yedinci bölüm sonuç değerlendirme bölümü olup çalışmalar sonucu önerilen düşünce aktarılmıştır. Tez çalışması ile yapının mevcut durumu rölöve ve detaylı fotoğraf albümü ile belgelenmiştir. Hasar, malzeme analizi ve yapıya yapılan müdahalelerin analizleri rölöve üzerine lejantlar ile işlenerek renkli hasar, malzeme ve kronolojik analiz paftaları hazırlanmıştır. Arşiv araştırmaları sonucu yapının özgün halini belirten restitüsyon projesi ile yapıya yapılacak müdahalelerin belirlendiği müdahale paftası ve onarım sonrasında yeniden kullanımına yönelik restorasyon projesi hazırlanmıştır.