Bilgisayar oyunlarında dramatik yapı : alternatif yaklaşımlar

Abstract

Bu çalışmada, ana akım olarak nitelendirilen popüler bilgisayar oyunlarında gerçek yaşamdaki hakim kültürel değerlerin yeniden üretildiği ve kullanıcıların bu değerlerin pasif alımlayıcıları rolüne sürüklendikleri öne sürülmektedir. Bu duruma alternatif olarak bilgisayar oyunlarının salt eğlence amaçlı olmaktan çıkarılarak eleştirel düşünce üretimini de kışkırtacak oyun modellerinin oluşturulabileceği iddia edilmektedir. Bu doğrultuda çalışma kapsamında öncelikle bilgisayar oyunlarının analizi için temel kavramlar incelenmektedir. Bilgisayar oyunlarının içerdiği oyun, anlatı, strateji unsurlarının incelendiği bu bölümde genel olarak bilgisayar oyunlarının sınıflandırılmasına da yer verilmektedir. Bu bölümde aynı zamanda bilgisayar oyunlarının analizi için alternatif bir yöntem önerilmektedir. Tiyatro oyunlarının oluşturulması ve analizi için kullanılan dramaturjik model ve değer analizi yönteminin bilgisayar oyunlarına adapte edilebileceği öne sürülmektedir. Bu analiz yöntemi kullanılarak anlatı yapısı ve oyun mekaniği açısından bibirinden farklı özellikler içeren ana akım iki bilgisayar oyunu analiz edilmektedir. Çalışmanın sonraki bölümünde ise Gonzalo Frasca'nın, eleştirel düşünceyi oyun oynama pratiğine dahil etme amacını taşıyan ve Augusto Boal'in tiyatro modelinden beslenen alternatif yaklaşımı ele alınmaktadır. Bu bölümde öncelikle Frasca'nın yaklaşımını oluştururken beslendiği arkaplan incelenmekte, sonrasında yaklaşımı tanıtılmakta, en sonunda da Frasca'nın oyun önerilerinin değerlendirmesi yapılmaktadır. Bu değerlendirme, Frasca'nın alternatif yönteminin geliştirilebileceği noktaları açığa çıkarma amacını taşımaktadır. Son bölümde ise, alternatif oyun üretimi için bir yöntem önerisi sunulmaktadır. Bu yöntem önerisi kullanılarak örnek bir oyun modeli oluşturulmuştur. Çalışma, katılımcı oyun üretimini hedefleyen ve kullanıcı özgürlüğünü eğlence ile eleştirel düşünce arasındaki ayırlığı ortadan kaldırarak arttırmayı amaçlayan oyun üreticilerine yol gösterici olmayı amaçlamaktadır.