Ekolojik kapsamda malzeme ve mobilya tasarımına etkileri

Abstract

Günümüzde ham madde azlığı, ormanların azalması, su ve havanın kirlenmesi gibi etmenlerden dolayı çevre problemlerin ciddi bir boyut kazanması tüm tasarım alanlarında olduğu gibi iç mekan ve mobilya tasarımını da etkilemiştir. Mobilya tasarımında kullanılan malzemelerin ekolojik dengeye zarar vermeyecek şekilde seçilmesi, kullanılan malzemelerin zararsız hale getirilmesi gibi önlemlerin yanı sıra belirli tasarım akımlarının yaratılması ile çevre problemlerine karşı önlemler alınmaya çalışılmaktadır. Ekolojik yaklaşım mobilya tasarımı için ara bir dönem olarak görülür. Şüphesiz ki her malzemenin kaynağı doğadır. Ekolojik kapsamda tasarlanan mobilyalarda tasarımcıların iki türlü eğilimi vardır. Bunlardan birincisi; doğal malzemelerin kullanımını ve malzemenin olduğu gibi kullanılmasını savunurken, diğeri geri dönüşümlü ve hazır malzemelerin kullanılmasını savunur. Her iki yaklaşım kendi içerisinde tutarlı olsa da günümüzün koşulları göz önüne alındığında ikinci yaklaşım doğru kabul edilir. Çevre bilincine sahip mobilyaların tasarlanması günümüzde belirli yaptırımlarla gerçekleşebilmiştir. 1950'lerden itibaren endüstriyel üretime cevap veren alüminyum, kağıt, cam, plastik gibi malzemelerin kullanıldığı ürünler dikkati çekmektedir. Dayanıklılık ve biçimlendirmeye en uygun malzeme olarak plastik ve alüminyumun çokça kullanılması ve içerdiği katkı maddelerinin zararları nedeniyle kullanımlarında belirli kısıtlamalar geliştirilmiştir. Zaman zaman bu tür malzemelerin çokça kullanımı ham madde problemleri nedeniyle daha az kullanımına yol açmıştır. Bu nedenle kağıt, cam, atık ve hazır malzemelerin kullanımı mobilya tasarımında geliştirilmektedir. Bu tür malzemelerle yapılan tasarımlar her ne kadar dayanıklı olmasa da ekolojik dengeye sağlayacağı katkı açısından önemlidir. Tez çalışması üç bölümden oluşmakta olup, sonuç bölümünde tez konumuz üzerinde bir değerlendirme yapılmıştır. Bölüm I Çalışmamızın bu bölümünde tezimizin ana temasını oluşturan ekolojinin tanımı yapılarak, ekolojik malzemelerin tanımı, ortaya çıkaran etmenler ve özelliklerinden bahsedilmiştir. Bölüm II İkinci bölümde mobilya tasarımda kullanılan ekolojik malzemeler ele alınmıştır. Mobilya tasarımında kullanılan ekolojik malzemeler sınıflandırılarak, malzemelerin özellikleri, üretim yöntemleri ve ekolojik kapsamda mobilya tasarımlarında kullanımlarına değinilmiştir. Bölüm III Üçüncü bölüm tezimizin ana bölümünü oluşturmaktadır. Bu bölümde mobilya tasarımının tarihsel gelişiminden bahsedilerek ekolojik kapsamda değerlendirilen örneklerden bahsedilmiştir. Kullanım alanlarına göre mobilyalar sınıflandırılmış ve ekolojik kapsamda alınan önlemlerden bahsedilerek, çevresel denge konusu ile bölüm bitirilmiştir. Sonuç Çevresel problemler nedeniyle geliştirilen malzemelerin mobilya tasarımına etkileri sonuç bölümünde açıklanmıştır. Anahtar Kelimeler: Ekoloji, Mobilya, Geri dönüşüm, Ekolojik Tasarım, Çevre.