Kentsel dönüşüm projelerinin kent kimliği üzerindeki etkisi: (Lübnan-Beyrut-Solidere kentsel dönüşüm projesi örnek alan incelemesi)

Abstract

Planlama ve Mimarlık disiplinlerin arakesitinde var olmuş Kentsel Tasarım; her ölçekteki kentsel mekanla ve kullanıcıyla ilintili olup, problemlere karşı çözüm arayan, alt ölçekten, üst ölçeğe kadar olan diyagramın her noktasında hem tasarım süreciyle, hem de tasarımın sonucu olan kentsel mekanla ilgilenen, sosyo-ekonomik ve kültürel dengeleri yorumlayarak, yaşanabilir, kaliteli, kentsel mekânlar üretilmesini hedefleyen sürecin adıdır.Bu bakış açısıyla, Kentsel Dönüşüm üst başlığı çerçevesinde Kentsel Tasarım; dönüşümün sosyo-ekonomik, kültürel ve neticede fizik-mekan yansımasında kullanılacak olan önemli bir uygulama aracı olarak karşımıza çıkmaktadır. İnsanoğlunun sosyalleşmesi süreci ile oluşa gelmiş kentsel alanların her dönemde geçirmiş olduğu dönüşüm, özellikle son 200 yıl içeresinde, planlama ve tasarım disiplinleri bağlamında Kentsel Dönüşüm olgusu ile yönlendirilmektedir.Sanayi Devrimi ve Dünya Savaşları sonrası dönemde yaşanan kentsel problemlerin ortadan kaldırılması, daha sonra da, küreselleşme bağlamında ortaya çıkan yarışan kentler kavramı çerçevesinde gündeme gelen kentsel dönüşüm olgusu; hem içeriği hem de süreci açısından evrilme süreci yaşamışve günümüzde göz ardı edilemez bir planlama politikası halini almıştır. Everilmekte olan kentsel sistem bazı temel mekanizmalara sahip olup, bu mekanizmalar ile dönüşüm süreci kendini göstermektedir. Dönüşüm süreci içerisinde bulunan kentsel sistemin bu temel mekanizmaları ise; insan olgusunun kent sistemine armağan ettiği, ekonomik, sosyal ve kentin doğal yapısı ile yine insanoğlunun ortaklaşa kurguladığı ekolojik temellere dayanmaktadır. Bu üç ana temel (ekonomik, ekolojik, sosyolojik) olgu ile ortaya çıkan kentsel sistem içerisinde dönüşüm sürecini yönlendiren bileşenler ise; Kimlik, Yenilikçi/Vizyonel, Ekonomik, Sosyal ve Ekolojik bileşen olmak üzere beşli yapıdan oluşmaktadır. Kent sistemi okunurken veya bir kentsel dönüşüm süreci ortaya konulurken, yukarıda sayılan üç sac ayağı üzerine oturtulmuş olan bu beşli yapı dikkate alınmak ve bu başlıkların içerikleriyle hareket edilme zorunluluğu bulunmaktadır. Sonuç olarak; çok yönlü ve boyutlu içeriğe sahip olan Kentsel Dönüşümolgusunun uygulama sürecinde; insan, doğal yapı ve mekanın tarihsel gelişimi dikkate alınarak üretilecek olan projenin, Kimlik, Yenilikçi Yaklaşım, Ekonomik Yapı, Sosyal ve Ekolojik bileşen boyutları dikkate alınarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Ancak bu şekilde Kentsel Dönüşüm süreci yönetilebilir ve başarıya ulaşabilir olacaktır.