Türk cilt sanatında Necmeddin Okyay ve talebelerinin eserleri

Abstract

Türklerin Müslüman olmaları ve Kur‟an-ı Kerim‟le tanışmaları, Türk kültür hayatında yazıya ve kitaba olan ilgiyi artırmıştır. Kur‟an-ı Kerim‟e duyulan bu büyük ilgi ve bağlılık; kitap sanatlarının gelişmesini ve geleneksel Türk sanatlarından biri haline gelmesini sağlamıştır. Yazılı bir eserin sayfalarını bir araya toplayıp kitaba son şeklini vermek; kitabı hem süsleyecek, hem kültür ve sanatın nesilden nesile aktarılmasına vesile olacak ve hem de dış etkenlerden koruyarak muhafaza edilmesini sağlayacaktır. Kur„an-ı Kerim„in en güzel şekilde yazılması ve süslenmesi arzusu, cilt sanatı ile birlikte hat, minyatür, tezhip, ebrû gibi birçok sanatın ilerlemesine de vesile olmuştur. Bu bağlamda; Cilt sanatı, kitaba verilen değerin bir göstergesidir. Genel bir girişten sonra, tezin II. Bölümünde "Türk Cilt Sanatı" ana başlığı altında, cilt sanatının tarihçesi, cilt sanatında kullanılan malzemeler ve aletler ile cilt çeşitleri konuları kısaca özetlenmiştir. III. ve IV. Bölüm‟de: XX.Yüzyıl/Cumhuriyet Dönemi Türk cilt sanatında Necmeddin Okyay‟ın biyografisi, sanat yönü, Türk cilt sanatına katkıları, yaptığı eserlerden bizzat görülerek incelenen eserleri, öğrencileri ve eserleri başlığı altında alt başlıklar olarak Sami Necmeddin, Sacid Okyay, Mustafa Esad Düzgünman, Ahmet Muhittin Türe ele alınmıştır. Koleksiyonlarda bulunan ciltler, murakka‟lar, çerçeveler, kutulardan oluşan toplam 36 adet eser fotoğraflanarak, bir sistem dâhilinde kataloglanmıştır. Bu eserlerin bir kısmının çizimleri de yapılarak katalog desteklenmiştir. Bu bölümde incelenen her eser için künye bilgileri verilmiş ve sanatsal özellikleri açıklanmıştır. V. Bölümde "Uygulamalar" başlığı altında Necmeddin Okyay„ın örneklerinden ve bu örneklerden esinlenerek yapılan çalışmaların ve uygulama aşamalarının fotoğrafları ile kalıpların görselleri yer almaktadır. Ayrıca "Değerlendirme ve Sonuç" başlığı ile bütün veriler toplanarak değerlendirilmiş ve bunlara bağlı olarak çeşitli öneriler yapılmıştır.