Sakıp Sabancı Müzesi murakkalarında cilt sanatı

Abstract

Osmanlı güzel yazı ve süsleme sanatlarını bir araya toplayarak sunan murakkalar, son derece pratik ve kullanışlı tasarımlarıyla özgün biçimlerde karşımıza çıkar. Bunların cilt tasarımları bazen bütün yazıları bir arada görecek şekilde körüklü ya da tek tek izleyecek şekilde kitap biçiminde olabilir. Sakıp Sabancı Müzesi Kitap Sanatları ve Hat Koleksiyonunun önemli bir parçası olan murakka koleksiyonu özenle toplanmış, meşhur hattatların yazılarını içeren seçkin örneklerinden oluşur. Bu değerli koleksiyona ait bütün eserlerlerin ciltlerinin malzemeleri, teknikleri ve süslemeleri tek tek incelenmiş ve bir araya toplanmıştır. Bu eserlerin cilt kapakları fotoğraflarla ve çizimlerle gösterilmiştir. Bir katalog haline getirilen incelemeler değerlendirilmiş ve cilt kapakları ile yan kağıtları süsleme biçimlerine göre sınıflandırılmıştır. Sakıp Sabancı Müzesi koleksiyonunda 15. yüzyıldan 20. yüzyıla kadar üretilmiş murakkalar bulunmaktadır ve murakkaların hepsi yazı kıt’alarından oluşmaktadır. Bunların arasında Şeyh Hamdullah, Derviş Ali, Hafız Osman gibi meşhur hattatların eserlerini içeren murakkalar yer alır. Koleksiyonda 18. yüzyıla ait olan murakkalar diğer yüzyıllara ait olanlardan daha fazladır. Bu murakkaların ciltleri, koleksiyonda bulunan diğer murakka ciltleri sınıflandırmaları arasında neredeyse homojen olarak dağılmıştır.