Türkiye’nin bölgesel özelliklerinin tezhip sanatı öğeleri ile anlatımı

Abstract

Tezhip kelime kökü olarak 'zehep' (altın) kelimesinden gelir. Altınla süslemek, altınlamak anlamına gelmektedir. Tezhip, hat, levha ve albümleri, bilimsel, dini, edebi el yazmalarnı, hilyeleri, kitap kapaklarını ve fermanları süsleme sanatidır. Tezhip sanatı genellikle yazı ile birlikte kullanılır. Bu değerli sanat tarihte yazı ile birlikte gelişmiştir. Tezhip sanatında görsel olarak vazgeçilmez unsuzlarından olan altın ve lacivert birlikteliği eserlerde siklıkla kullanılmıştır. Klasik sanatların devlet tarafindan desteklenmesi Tezhip, Hat ve Minyatür sanatı sanatkârlarının eserlerini üretme sürecinde kendilerine önemli motivasyon ve teşvik sağlamıştır. Geleneksel sanatlarımızdan tezhip, minyatür ve hat sanatının etkilendiği unsurlar içerisinde kültürel etkileşimler, yöneticilerin sanata karşı tutumlari ve destekleri çok önemlidir. Bunların dışında coğrafi şartlar, ekonomik ve sosyal etkenler de bu sanatlarda etkili olmuştur. Farklı coğrafyalardan kendi kültürlerinin yansımalarıyla Anadolu'ya gelen ve devlet tarafından getirilen sanatçılar da farklı üsluplaşmanın oluşmasında, farklı tarzların doğmasına ve bu sanatların gelişmesine yol açan önemli faktörlerdendir. Uygurlar'dan beri gelen kültürler, sanat birikimleri, kültürler ve halklar arası etkileşimler, günümüze kadar çoğalarak gelmiş ve bu birikimler halen günümüzde yaşayan sanatçılara da ilham vermeyi sürdürmektedir. Bu sayede günümüz sanatçıları da yenilikçi yorumlarda bulunarak kendi tarz ve yorumlarını ortaya koyabilmektedir. Yani geleneksel Türk sanatlarından tezhip, hat ve minyatürün, yolculuğu geçmişten bu yana süregelmiş olup, bundan sonraki zamanlarda da devam edecektir.