Canlandırma heykel : heykel ve animasyonun ortak noktaları üzerine bir deneme

Abstract

Animasyon teknolojisinin uzun bir tarihe sahip olması, bu teknolojik kültürel açıdan farklılaşarak bir çok coğrafyada işaret ediyor anlamına geliyor. Animasyonun çıkış çıkışı kameranın icadından öncesine dayanmaktadır. Ayrıca bu sürecin katkı sağladığı da açık bir şekilde görülmektedir. Hareketin bir kurgusu içerisinde anlatıldığı sanat formülü birçok sanatçının ilgisini çekmiş ve animasyon sistemiyle üretilen sanat birleştirilerek hareketlendirilerek bir anlatım oluşturmak için kullanılmıştır. Çizimlerin, üç boyutlu kuklaların, çeşitli objelerin, kumun devinimin ve akla gelebilecek daha birçok farklı disiplinle geliştirilen hareket, bugün geniş bir kitleye ulaşmış ve büyük bir sektör haline gelmiştir. Geniş kitlelere ulaşan animasyon, 1940'lardan bu yana yüksek bütçeli şirketlerce teknolojik anlamda ilerlemiş ve bir tarihe sahip olmuştur. Animasyonla yüksek gelirler, yaşlıları ayıran rekabet etmeye başlaması bu fimlerin sanattan uzak bir reklam ve şov devam etmesine hizmet etmesine sebep olmuştur. Bütün bunların yanında 1940'lardan öncesine dayanan kendi özgün tasarımlarıyla animasyonu birleştiren sanatçıları, bu film şirketleri tarafından destek görmeyenler de üretmeye devam ediyor. Ortaya çıkan filmler birçok sanat disiplini için ilham verici ve sektörelleştirilmiş animasyon tarihi dışında bilinen bir sanat animasyon tarihi yaratmıştır. Bu eser/metin çalışmasının kameranın kesilmeden önce yapılan animasyon oyuncakları, kameranın kırılmasından sonra endüstrinin teknolojik açıdan geliştirilmiş animasyon tarihi, bundan daha ön plana çıkan "sanat animasyonu" ve kapsamlı olarak Çek sanatçısı Jan Švankmajer'in disiplinler arası, heykel, kolaj ve animasyonlarına yer verilmektedir. ANAHTAR KELİMELER: Heykel, Animasyon, Sürrealizm, Jan Svankmajer