Bir kamusal alan olarak müzenin sürdürülebilirlik kavramı açısından değerlendirilmesi

Abstract

Sürdürülebilirlik, dünyanın gelişen kapitalist ülkelerinde, günümüzün en önemli gündem konularından biridir. Kıt olan doğal kaynakların tükenmesi tehlikesi, emperyalist ülkelerin kültürel dayatmaları nedeniyle kaybolan kültürler, Dünya için alarm zillerinin çalmaya başladığını göstermektedir. Müzeler sürdürülebilirlik açısından birer kültür kurumu olarak yol gösterici özelliklere sahiptir. Bu çalışmanın amacı, bir kamusal alan olarak müzelerin sürdürülebilirlik ilkeleri ile sürdürülebilirliğin dört boyutu olan çevresel, ekonomik, sosyal ve kültürel alandaki çalışmalar ile nasıl yönetildikleri ve nasıl bir dönüşüm geçirdiklerini yurt dışından örneklerle incelemek ve Türkiye'deki uygulamaları tarihi ev müzeler örneğinde incelemektir. Çalışmanın kapsamı İstanbul'daki tarihi ev müzelerle sınırlandırılmış; İstanbul'da sadece önemli şahsiyetlere ait ev müzeler bulunması sebebiyle, örneklem olarak bu kategorideki ev müzeler seçilmiştir. Çalışmada, literatür taraması, görüşme ve yazışma yöntemleri kullanılmıştır. Hollanda'daki ilgili kurumlar yerinde ziyaret edilmiş ve kurum yöneticileri ile yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Benzer yöntem İstanbul'daki tarihi ev müzeler için de kullanılmış; ev müzeler ziyaret edilmiş, ev müzelerin müdürleri ve ilgili uzmanlarla bire bir görüşme yapılmıştır. Çalışma beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm olan "giriş" bölümünden sonra yer alan ikinci bölümde, kamusal alan ve müzelerin kamusal alan olarak tartışılması tarihsel süreç içerisinde değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde, sürdürülebilirlik kavramı hakkında bilgi verilmiş; sürdürülebilirliğin dört boyutu olan çevresel, ekonomik, sosyal ve kültürel sürdürülebilirlik kavramları açıklanmıştır. Dördüncü bölümde, ABD, Avrupa, Çin, Avustralya, Brezilya, Kanada'daki çeşitli müzeler ve kurumlardaki sürdürülebilirlik uygulamaları örneklerle aktarılmıştır. Beşinci bölümde, sürdürülebilirlik uygulamaları kapsamında İstanbul'daki tarihi ev müzelerde mevcut durumu tespiti yapılarak, söz konusu müzeler değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonuç bölümünde, İstanbul'daki tarihi ev müzeler çerçevesinde sürdürülebilirlik uygulamaları açısından öneriler sunulmuştur. ANAHTAR KELİMELER: kamusal alan, tarihi ev müzeler, çevresel sürdürülebilirlik, ekonomik sürdürülebilirlik, sosyal sürdürülebilirlik, kültürel sürdürülebilirlik