Şairin “ben”inden “şiir dili”ne: “kendini uçuruma bırakan”

Abstract

Bu tezin amacı, bir özne olarak şairin 'ben'inden yola çıkarak özne-dil ilişkisini araştırmaya çalışmaktır. Bir özne olarak şairin 'ben'i, 'ben'in deney(im) haline gelişi, şiir dilinin öznenin dağılmasında ve parçalanmasındaki payı ve şiirin Blanchot'dan esinle "kendini uçuruma bırakan dil" olmasının özneyi de uçurumun kenarına nasıl getirdiği çalışmanın sorunsalını oluşturmuştur. Öznenin tarihsel, sosyal, ekonomik, ya da kültürel veçhelerinden ziyade dil ve edebiyatla bağlantısı üzerinde durulduğu bu çalışmada öncelikle klasik düşünce çerçevesinde öznenin nasıl oluştuğu, özellikle Aydınlanma düşüncesi içerisinde özne kavramının nasıl ve neden dile getirildiği kısaca ele alınmış, ana gövde de ise öznenin oluşumunda dilin başat bir rol oynadığına vurgu yaparak öznenin geri çekilmesiyle 'dil varlığı'nın meydana gelmesinin zeminini hazırlayan düşünürlerin görüşlerine yer verilmiştir. Bu minvalde Çağdaş Fransız düşüncesinin önde gelen temsilcileri dil ve edebiyat çerçevesinde bir araya getirilmiştir. Çalışmanın son bölümünde ise modern zamanlarda parçalanan ve yerini dil varlığına bırakan özne, şair ve şiir üzerinden tartışılarak birtakım örneklerle açımlanmaya çalışılmış, dilin sınırlarında gezinerek 'ben'i deney(im) alanı haline getiren şairlerin düşünceleri ve şiirlerinden örnekler verilmiştir. Şair özne üzerinden, bize özellikle de dil yoluyla dışarıdan dayatılan bütün kimlikler, roller, kişilikler, olduğumuzu sandığımız 'ben'ler bir yanılsamadan ibaret olamaz mı, sorusunun yanıtı aranmaya çalışılmıştır.