Parklardan mahallelere aktivizm, mekân ve müşterek alanlar: Caferağa dayanışması ve mahalle evi

Abstract

Bu tez çalışması, müşterekleştirme pratiklerini Gezi Parkı protestolarının ardından çeşitlenen mahalle forumları ve işgal deneyimlerine odaklanarak ele almakta; müşterek alanların savunusu ve buna bağlı olarak olarak gelişen yeni yaratıcı aktivizm pratiklerini Kadıköy’den bakarak incelemektedir. Gezi deneyiminin ardından Kadıköy’de beliren Caferağa Dayanışması ve Mahalle Evi ‘yeni’ aktivizm pratiklerine örnek oluşturması nedeniyle çalışmanın birincil referans noktasını oluşturmaktadır. Bu tez çalışmasının temel savı, Caferağa Dayanışması ve Mahalle Evi üzerinden teorik ve saha çalışmaları verilerine dayanarak geliştirilen aktivizm okumasının mahalle ile birlikte düşünüldüğünde mekanın içerdiği anlamlar, sınırlar, iktidar ilişkileri, kültürel pratikler ve politik ilişkilenmeler arasında gidip gelen karmaşık ve kırılgan bir ilişkiyi barındırmasıdır. Mahalle idari ve yönetsel sınırların çok dışında, yaşayanların gündelik deneyimleri, anlatı ve öyküleri ile şekillenen; bunun yanında eşitsiz ilişkileri de barındıran yer, mekân ve uzam arasında şekillenen bir birliktelik olarak karşımıza çıkar. Aktivizm ise, başlı başına tanımının güç olduğu aktivist olmak ve aktivizm yapmak gibi iki farklı kutup arasında gidip gelmeyi içeren kolektif sürecin kendisini anlatır. Dolayısıyla bu çalışma aktivizm ve mahallelik ilişkisini “mahalleli aktivizm”in imkanlarını düşünerek tartışırken, Caferağalı aktivistlerin mekân ve mahalleyi anlamlandırma; aktivizmi tanımlama öykülerine odaklanmıştır. Buna bağlı olarak tezde, karşıt- kamusallıklar, topluluklar, kent mekanı ve müşterek alanlar, mahalle ve aktivizm ilişkisi ele alınarak tartışılmıştır. Anahtar Sözcükler: Gezi Parkı, aktivizm, müşterekler, mahalle, mekân