Edebiyat ve toplum bağlamında Blanchot’da ölüm ve zaman izlekleri

Abstract

Bu çalışma, felsefede ve sosyal bilimlerde tartışılagelen "ölüm"ü ve "zaman"ı, çağdaş Fransız filozof Maurice Blanchot (1907-2003)'nun anlatılarında ve teorik metinlerinde bir izlek olarak ele alma yolunu tercih etmiştir. Öte yandan onun çalışmalarında zaman, çizgisel ve ilerlemeci olmaktan ziyade 'non-lineer' bir yönelimle ele alınmaktadır. Bu bağlamda ilk olarak, zamanın 'lineer' olmayan bir perspektiften felsefe tarihindeki yerine değinmek Blanchot'yu kavrama noktasında yardımcı olacaktır. Ölüm ise, onu zamansallık içinde değerlendiren düşünürlerin yaklaşımları aracılığıyla ifade edilmeye çalışılacaktır. Bu yolda, Blanchot üzerinde etkisi olduğu bilinen Heidegger'in Dasein, ölüm ve zamansallık yaklaşımı, Levinas'ın var [Il y a] ve "ötekinin ölümü" üzerinden belirlenen etik açılımı, Bataille'ın iç deney(im) nosyonu, Husserl'in fenomenolojisi ve Nietzsche'nin bengi (sonsuz) dönüş olarak ifade ettiği çevrimsel zaman anlayışı temele oturtularak, çalışmanın kapsamında Blanchot anlatılarına çok boyutlu bir değerlendirme yaklaşımı sergilenecektir. Blanchot'nun yapıtlarını ve anlatılarını filozofların ölüme ve zamana olan açılımlarıyla birlikte değerlendirilerek, onun kuramsal çalışmalarında önemli bir yere sahip olan "yazarın ölümü", "limit deneyimi" ve "fragmanter yazı", tez çalışmasının odağa aldığı temalar üzerinden çözümlenerek ortaya konmaya çalışılacaktır. Anahtar Kelimeler: Ölüm, zaman, öteki, deneyim, nötr, fragmanter, sınır (limit).