İslami düşünce dünyasında deprem algısı: 1999 Marmara ve 2011 Van depreminin islami basın yazında yer alma biçimi

Abstract

Deprem, kuşkusuz bir doğa olayıdır. Ancak her doğa olayının toplumsal algısı zamansal, mekânsal ve kültürel bağlamda farklılıklar gösterir. Dolayısıyla hem herhangi bir doğa olayının kabulü hem de ona yüklenen anlam ve korunma stratejileri de çeşitlilik gösterir. Bu çalışmada, 1999 yılında meydana gelen Marmara depremine ve 2011'de meydana gelen Van depremine ilişkin, Müslüman çevrelerin algı, yaklaşım ve önerileri; ilgili kültürel anlam dünyasının iki farklı örneği olarak incelenmektedir. İslami kesimin, depremleri değerlendirme ve yorumlama biçimleri farklı zamanlarda meydana gelen depremler üzerinden irdelenerek; söz konusu çevrelerin görüş ve önerilerinde zaman içinde herhangi bir değişimin yaşanıp yaşanmadığı ortaya konulmaktadır. Çalışma kapsamında afet ve deprem sosyolojisi literatürü incelenmiş, ilk çağlardan günümüze kadar toplumların değişen deprem algısına ve sosyal bilimcilerin afet tanımlarına yer verilmiştir. Marmara ve Van depreminin ardından yayınlanan İslami çevrelere ait gazete, kitap, dergiler taranmış ve bu kesimin, depremi değerlendiriş biçimleri iki deprem üzerinden incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Afet, Deprem, Toplum, Kültür, İslamiyet