Bir toplumsal organizasyon olarak aşiretlerin modern zamanlarda çeşitlenen işlevleri : Koçgiri aşiretleri örneği

Abstract

Ortadoğu'nun temel toplumsal örgütlenmelerinden birisi "aşiret" olarak tanımlanan topluluklardır. Bunlar her tarihsel, toplumsal, siyasal dönüşüm ve değişim döneminde önemli "kurucu" aktörler olarak varlıklarını hissettirdiler. Kırk yıldır yeni bir yapılanma ve dönüşüm sürecinde olan Türkiye'de, aşiret olarak tanımlanan sosyolojik gruplar ve onların devamı olduğu varsayılan topluluklar, geçmişte olduğu gibi bu süreçte de önemli siyasal aktörler olarak yer almaktadır. Kentleşme, yurt içi ve yurt dışı göçle birlikte çok daha geniş bir alana yayılan bu toplulukların siyasî-sosyal tutumları, inançları ve aşiret yapısının işlevleri de yeni şartlara uygun olarak dönüşmekte ve çeşitlenmektedir. Toplumsal yapının önemli bir bileşeni olan aşiret toplulukları, bağlı bulundukları merkezle ve birbirleriyle farklılıkları nedeniyle uluslararası politik aktörlerin de ilgi alanındadır. Bölgeyi kendi arzularına uygun olarak şekillendirmek isteyen siyasal, sosyal, dinsel, aktörler; toplum mühendisliğinin bütün araçlarıyla (ideolojik, dinsel, propagandif,) aşiretler üzerinde etkili olmaya çalışmışlardır. Tüm aşiretler gibi Alevi Kürt Koçgiri aşiretleri de bu siyasal dönüşüm sürecinin dikkatleri üzerine çeken önemli-özgün parçalarından birisidir. Bu tez çalışmasında yaygın etki ve yoğunluğuyla bilinen Koçgiri aşiretlerinin, Türkiye'nin toplumsal, kültürel, inançsal ve etnik dokusu içerisindeki yeri; tarihsel-sosyal arka plan üzerinde; aşiret, asabiyyet, etnik kimlik konularında üretilmiş akademik yaklaşımların eleştirel analizi temelinde ele alınacak; Koçgiri'de ve kentlerde yaşayan 20 yaş üstü bireylerinin kimlik, inanç, tarih, siyaset algıları üzerinden incelenecek ve saha çalışmasında ortaya çıkan verilere dayanarak aşiretin dönüşen, sönümlenen, çeşitlenen işlevleri üzerine bir tartışma yürütülecektir.