20. yüzyıl Türk tarihçilerinden Prof. Dr. Mustafa Tayyip Gökbilgin’in ilmi faaliyetleri ve tarih anlayışı

Abstract

Büyük ilim ve fikir adamı, Türk tarihçiliğinin, özellikle şehir tarihçiliğinin öncülerinden olan M. Tayyip Gökbilgin ilmi ve siyasi yazılarından da anlaşılacağı üzere, Atatürk inkılâplarına da sıkı sıkıya bağlıdır. Pek çok günlük siyasi meseleler hakkında yazılar yazmış, çözüm yolları sunmuştur. Tarihi ve kültürel eserlerin durumu ve muhafazası için de devlet adamlarına raporlar takdim etmiştir. Ülke menfaati ve yararına üzerine düşen sorumluluğu kalemi ile konferansları ile yerine getirmiştir. Türkiye'deki eğitimin özellikle de üniversitelerde nitelikli eğitimin önemini vurgulayan yazıları dikkati çekmektedir. Atatürk'ün Türk milletine hedef olarak gösterdiği, çağdaş medeniyet seviyesine ulaşma ve bunu geçmek için üniversitelere önem vermenin gerekliliğini vurgulamıştır. Makalelerinde ve basın yazılarında üniversiteler ve üniversitelere dair sorunlar hakkında kaleme aldığı yazılarında nitelikli eğitimin gerekliliğini ve buna engel oluşturan etkenleri işaret etmekle birlikte çözüm önerileri de sunmuştur. İstanbul Üniversitesi'nde çalıştığı yıllarda derslerini her zaman son derece hassas ve heyecanını kaybetmeden yaptığı anlaşılmaktadır. Derslerinde özellikle, kültür ve medeniyetin önemi noktalarından, hususiyetlerinden bahsetmiştir. Kendisine ait olan ders notları ve öğrencilerinden sağlanan geri dönüşler, derslerin ne kadar etkili ve ciddi geçtiğine dair bir işarettir. Osmanlı Türkçesi alanında verdiği ders notlarından Osmanlı Palegorafya ve Diplomatik İlmi adlı eserini meydana getirmiştir. İlmi hayatında çok titiz ve prensipli çalışan Gökbilgin, Arapça, Farsça, Almanca, Macarca ve Fransızca dillerine hakkıyla vakıftı. Dolayısıyla bu vasfı tarih araştırmalarında yabancı kaynakları kullanma imkânı sağlamış olmakla birlikte kendisine de büyük faydalar ve kolaylıklar sağlamıştır. Ayrıca İstanbul Üniversitesi'nde tesis ettiği Osmanlı Müesseseleri ve Medeniyeti Tarihi Kürsü'sü ile bir ilke imza atmıştır.