Günümüz Bolu Göynük yöresi dokuma kumaşlarının incelenmesi

Abstract

Bolu- Göynük yöresinde, dokumacılık çok önemli yer teşkil etmektedir. Bu yöredeki dokumalar genellikle pamuk ipliğinden yapılır ve yöreye ait belli başlı renkler ve motifler kullanılarak dokunur. Yöredeki dokumacılığın en önemli özelliği tezgahta sipariş üzerine yöreyi temsil eden motiflerle belli ölçülerde dokuma yapılmış olmasıdır.Yörede daha çok bez ayağı dokuma yapılıp, kullanılacak dokuma unsuruna göre belli ölçüler verilir. Yapılan dokumaların zemini ham beyaz olup desen ve motiflerde kullanılan renkler ise kırmızı, lacivert, yeşil, mavi, sarı, sim ve kahverengi olarak değişir. İplerin renkleri ise kök boya ile yapılır. Yörede kullanılan belli başlı motifler vardır artık bu motifler yöre ile özdeşleşmiştir. Bu motiflerin başında; bahar dalı, suyolu, kesme şeker, elma baharı, aslanağzı, portakal, uğur böceği, ulama başı, nişan bohçası, kabak çekirdeği, makasçık ve kuzugöbeği yer alır.Göynük yöresinin en önemli dokuma unsuru göynek?tir. Göynekler bayan ve erkeklerin giydiği yöreye özgü bir iç giyimdir. Göyneklerde fazla dikiş ve kesim bulunmadan pratik yöntemlerle uzun dokuma parçalarının birleşiminden oluşturularak dikilir. Yaka kısmına oyuntu verilerek, kol oyuntusu verilmeden, omuz kısmından kumaş katı yapılıp, yan kısımların dikilmesinden meydana gelir. Ayrıca gerek görülürse, yaka ve kol kısımlarına da süslemeler yapılır. Yörenin bir başka önemli dokuma çeşitleri ise örtülerdir. Bunlar mutfak peçetesi, raf örtüleri, masa örtüsü, kese, perde, peştamal, yazma ve tülbent çeşitleri olarak sınıflandırılır. Bu dokuma çeşitlerine tanıtım fişlerinde detaylı anlatımlarla tek tek yer verilmiştir.Göynük yöresinde halkın sandıklarında halen değer verip sakladığı dokumaları görmek mümkündür. Bunun haricinde dokumacılık kültürünü en iyi yansıtan materyalleri, yörenin hediyelik eşya satan dükkanlarında da rastlayabiliriz.