F. Liszt’ in piyanoya uyarlama sanatı ve buna bir örnek olarak L. van Beethoven’ in 5. senfonisinin analizi

Abstract

Bu çalışma, Ludwig van Beethoven'in 5. Senfonisi'nin Franz Liszt tarafından yapılmış solo piyano uyarlamasından yola çıkarak gerçekleştirilmiş bir araştırma niteliğini taşımaktadır. Amaç senfoninin piyanoya nasıl aktarıldığını örneklerle açıklamaktır. Ludwig van Beethoven, özellikle senfonileri, piyano için sonatları ve yaylı çalgı dörtlüleri ile müzik tarihinde vazgeçilmez bir yere sahiptir. Müziğin mimarı olarak gösterilen Beethoven, aynı zamanda büyük yenilikler getirmiş bir devrimcidir. Bu konuya verilebilecek en önemli örnek, müzikte Klasik Dönem'i sonlandırıp, Romantik Dönem'in kapılarını aralamasıdır.Franz Liszt, günümüz modern piyano tekniğinin kalıplarını belirleyen ve piyano virtüözlüğünün atası olarak sayılabilecek bir bestecidir. Aynı zamanda Liszt, müzikte senfonik şiir türünün ilk örneklerini vermiş, piyano repertuarına çok sayıda başyapıt kazandırmıştır. Ayrıca, yaşamının son döneminde yazdığı eserler ile yenilikçi bir müzik anlayışına ve soyut bir anlatıma yönelmiş, bu sayede müzik dünyasında zamanının öncüsü olmuştur. Bu iki büyük besteciyi buluşturan nokta ise, yine Liszt'in kaleminden çıkan Beethoven'in senfoni uyarlamalarıdır. Beethoven'in her biri başyapıt sayılabilecek senfonileri, Liszt'in onları piyanoya uyarlamasıyla yeni bir boyut kazanmıştır. Bu çalışmada, uyarlama sanatının zorluğu ve öneminden bahsedildikten sonra, Liszt'in bu sanata kattıklarından da söz edilmektedir.Çalışmada konu alınan eser, Beethoven'in 1804-1808 yılları arasında yazdığı Op. 67, 5 numaralı Do minör Senfoni'sidir. Senfoninin partisyonu asıl kaynağımız, Liszt'in 1863 yılında hazırladığı, icrası esnasında piyanistten transandantal teknik isteyen, türünün en önemli örneklerinden biri olan bu piyano uyarlamasının notası ise karşılaştırma fırsatı bulduğumuz diğer kaynağımızdır.