İronik olarak yaratı sorunsalı yapıt-zaman-uzam-sanatçı

Abstract

'İronik Olarak Yaratı Sorunsalı; Yapıt-Uzam-Zaman-Sanatçı' isimli bu eser metni, 'sanatın ölümü' üzerine odaklanan tartışmalara; günümüz sanatında yapıt-uzam-zaman-sanatçı ilişkisine ve yaratı sorunsalına 'ironik' bakış açısıyla yaklaşmayı amaçlamaktadır. Burada 'ironik' olan; yaratma fiilinin anlamını –eski anlamını- yitirmiş olması değil, zorunluluk olarak yaratma eyleminden vazgeçmememiz, vazgeçemeyişimizdir. Giriş bölümünde çalışmanın amacı, kapsamı ve yöntemi açıklanmaktadır. Bundan sonra eser metni dört ana bölümden oluşmaktadır: Çalışmamız gerek metodik olarak ironik bakışı esas aldığından, gerekse 'ironi kavramı'yla ilgilendiğinden; birinci bölüm ironi kavramının tanımlanmasına ayrılmıştır. Sören Kierkegaard'ın 'ironi kavramı' ve Hegel'in 'ironi' üzerine düşünceleriyle birlikte, çeşitli kaynaklardan yararlanarak 'ironi' kavramı açıklanmıştır. İkinci bölüm; 'yapıt-uzam-zaman-sanatçı üzerine' anlatılardan ve 'zorunluluk olarak sanatçının yaratma girişimi'nden oluşmaktadır. Öncelikle bir uzama ve zamana yerleşen yapıt ve onu yaratan sanatçı arasındaki ilişki kısaca incelenmiştir. Sanatçının hangi gerekçelerle yarattığı düşünülmüş, sonuçta yaratma fiilinin sanatçı için zorunluluk olduğuna karar verilmiştir. Üçüncü bölüm; ilk iki bölümün bir arada kurgulanmasıyla oluşturulmuştur. Burada yaratı sorunsalının ironisi araştırılmıştır. Sonluda sonsuzluğun aranması olarak yaratıcılığın sonsuzluk iddiasının ironisi; yaratılarda kurgu malzemesi olarak ironi kavramının incelenmesi; ve yaratının sorunsal olarak algılanmasının ironisi; yani günümüz sanatının ve sanatın ölümünün ironisi bu bölümde yer almaktadır. Dördüncü ve son bölümde ise; çalışmalarımın ve kendi yaratıcılığımın ironisine dair saptamalarda bulunulmuştur. Eser metninin gereği kendi çalışmalarımla ilgili açılımlarla ve böyle bir çalışmaya yönelme sebebimi, isteğimi aydınlatacak düşüncelerime bu son bölümde yer verilmiştir. Son olarak, bu çalışmada; yenilenmeyen, yok olan, ölen sanat tartışmalarına karşılık olarak, her ne kadar koşulları ve anlamı değişmiş görünürse görünsün özgün, orjinal, yeni yaratıların olduğu ve olmaya devam edeceği savunulmuştur. Anahtar kelimeler; ironi, yaratı, sorunsal, uzam, zaman, sanatçı.