1980’lerin eğitim politikalarının özel dershanelere etkisi

Abstract

1980'lerin küreselleşen dünyasında, Özal ve sonrası hükümetler eğitimde özelleştirme politikalarına ağırlık vermişlerdir. Bu yönelim GSMH'den eğitime ayrılan payın giderek azalmasına neden olmuştur. Eğitimde özelleştirme politikaları ve uygulanan teşviklerle özel okulların gelişmesi sağlanmıştır. Böylelikle Özal hükümetinin başlattığı bu süreci sonraki hükümetler de devam ettirmişlerdir. IMF ve Dünya Bankası gibi kuruluşların da dayatması ile, bütçede eğitime ayrılan kaynaklarda kısıntıya gidildiğini görmekteyiz. IMF ve Dünya Bankası gibi küresel aktörlerin etkisi ile, 1980'den sonra gelen hükümetler özelleştirme politikalarını savunmayı sürdürmüşler, uygulamaya geçirilen özelleştirme politikaları, eğitim sistemimizin ve devlet okullarının ticarileşmesine, dolayısıyla eğitimde fırsat eşitsizliğine yol açmıştır. 2005 yılında ilgili yasada yapılan değişiklikle özel dershanelere uygulanan KDV oranı yüzde 18'den yüzde 8'e indirilmiştir. Ayrıca OKS(Orta Öğretim Kurumları Sınavı) ile devletin liselerinde okumak isteyen tüm ilköğretim öğrencilerinin bu sınava girmeleri zorunlu kılınmış, ÖSYM de üniversite giriş sınavını tek oturumlu, iki aşamalı hale getirmiştir. Eğitim hizmetlerinde yaşanan sorunlar ve boşluklar dershanelerin lehine olmuş, bu sayede özel dershaneler toplumun 'daha iyi bir eğitim' talebini karşılama fırsatı bulmuşlardır. Bunun sonucunda, 1982 yılında 174 olan özel dershane sayısı, tüm yurtta yaygınlaşarak 2005 yılında 2984'e, 1984 yılında 82 olan özel ilkokul sayısı, 2005 yılında 676'ya ulaşmıştır. Cumhuriyet ile başlayan eğitimde firsat eşitliği ilkesi yavaş yavaş terk edilmeye başlanmıştır. Bilgi çağında Türkiye, eğitim sistemini toplam kalite yönetimine göre baştan aşağı revize etmedikçe, eğitimde fırsat eşitliğini sağlama yönündeki girişimleri de sonuçsuz kalacaktır. Önümüzdeki dönemde eğitimde fırsat eşitliği sorunu, dershaneye gidemeyen öğrenciler için daha da büyük önem kazanacaktır. Anahtar Kelimeler: Küreselleşme, Toplam Kalite Yönetimi, Eğitimde Fırsat Eşitliği