1980 sonrası Türkiye’de gelişen sivil toplum : Arnavutköy semt girişimi

Abstract

Bu çalışma İstanbul Boğazı kıyısında yer alan Arnavutköy semtinde yapılan bir alan araştırmasına dayanmaktadır. 1998 yılında İstanbul'un Asya ve Avrupa yakasım birleştiren bir köprünün Arnavutköy-Vaniköy arasında inşa edileceği haberleri basında yer aldığnda, semt sakinleri Arnavutköy Semt Girişirp.i (ASG) olarak bilinen bir protesto hareketi düzenliyerek bu projeye karşı çıkmışlardır. Semtin doğal ve tarihi dokusunun lm olaydan zarar göreceğini düşµnerei( sesleriµi düzenledikleri çeşitli eylemlerle duyurmuşlardır. Girişimin yedinci yılıı:ıd~ Asya ve Avrupa yakasım denizin içinden geçen bir tüp geçişle birbirine bağlayacak olan Marmaray Projesinin temeli atılmış ve 2005 yılında İstanbul Belediye Başkanı köprü güzergahının Boğaz'ın kuzeyine kaydırıldığı yolunda bir beyanat vermiştir. Yerel bir girişim olarak başlayan ASG, zaman içinde STK'lar, basın ve akedemisyenler tarafından desteklenerek Boğaz'ın hiçbir yerinde köprü yapılmamasını ve tüp geçit ve deniz taşımacılığına önem verilmesini isteyen bir çevre hareketine dönüşmüştür. Otonom sivil bir insiyatif olarak gelişen bu hareket bir lideri olmamasına ve hiçbir partiye bağlı olmamasına rağmen kurduğu yerel ve yerel üstü ilişkiler, kamusal alanın kullanımı ve kamuoyu oluşturmada kullandığı stratejilerle katılımcı demokrasiye bir örnek oluşturmuştur. Girişimde omuz omuza çalışan laik ve mücadeleci kimlikli insanlar, entellektüel ve halk kesiminden olup, Türkiye'de gelişen sivil toplumun yeni aktörleridir. Alan araştırması sonuçlarında bu mücadele sırasında semtte kültürel ve sosyal faaliyetlerin düzenlendiği, eski geleneklerin canlandırıldığı, semtin yerel tarihi ile ilgili araştırmalar yapıldığı ve semt halkı arasında çevre bilinci ve dayanışmanın arttığı tespit edilmiştir. Bu tür hareketler toplumun diğer kesimlerinde de kadın, din, ırk, insan hakları gibi alanlarda devanı etmektedir. Doğu ve Batı'ya özgü pratiklerin birleşmesi Türk toplumuna çoğulcu bir dinamizm kazandırmaktadır. Ancak, Türkiye'nin sağlıklı bir demokratik yapıya kavuşmak için kat etmesi gereken uzun bir yol vardır.