Konut dışı alanların düzenlenmesinde esaslar

Abstract

Toplumsal yaşamın yoğunlaştığı kent mekanı; kendi içinde işlevlerine göre özelleşmiş, bir araya gelişleriyle kentin genel çizgilerini oluşturan, farklı eylem alanlarından oluşmuştur. Gerek yapılanmış gerek yapılanmamış bu alanlar, toplumların yapısından kaynaklanan farklı nitelik ve niceliklerde oluşmuşlardır. Bu alanlar toplumların yaşama biçim ve düzeyleri ile ilişkili olarak sürekli bir değişim ve gelişim içindedirler. Özellikle ülkemiz kentlerinde kontrol edilemeyen bu değişim süreçleri, kentlerin özyapısını zorlamakta, ilgili uzmanlık çevrelerinde kaygı uyandırmaktadır. Her geçen gün biraz daha bu çevrenin bir parçası olan bireylerde ise bir çevre bilinci uyandırılamamış veya gizli kalmıştır. Oysa insanlar yaşadıkları çevreyi düzenleme eğilimindedirler. Bu eğilimin değerlendirilmesi ise denetleyici ve yol gösterici politikalar aracılığı ile sağlanabilecektir.

Ülkemizde kentsel dış mekan oluşumu, rastlantısal ve zorunlu durumlarda geçiştirici önlemler ve çözümler getirmek gibi gerçekçi olmayan uygulamalarla şekillenmiştir. Genellikle de sistemsiz, denetimsiz ve dayanakları belirsizdir. Konut dışı alanlarda da aynı şekilde bir düzen (düzensizlik) sürmektedir.

Bu çalışma kapsamında çeşitli kentsel işlev alanlarında kullanımlarla ilişkili olarak düzenleme esasları araştırılmıştır. 1. Bölümde kent mekanı ve oluşumu ile ilgili tanımlar yapılmış, türleri belirlenmiş; 2. Bölümde de konut alanlarının ülkemizdeki durumları kısaca ortaya konularak çeşitli örneklerle incelenmiş, konut dışı alanların düzenleme esasları belirlenerek öneriler sunulmuş ve bir semtte yapı adaları ölçeğinde uygulama örneği incelenmiştir.