Kentsel morfoloji bağlamında kentsel tasarım rehberlerinin irdelenmesi

Abstract

Bu çalışmanın amacı kentsel tasarım süreci içinde ürün koymakta güçlü bir araç olan kentsel tasarım rehberlerini morfolojik bağlamda irdelenmesidir. Kentsel tasarım bilim dalının bir uzmanlık alanı olarak ortaya çıkması ile birlikte ortaya konulcak ürünlerin nasıl olacağı, hangi uzmanlık alanlarını kapsayacağı, nerelerde ve nasıl gerçekleştirileceği önemli sorulan oluşturmuştur. Yaşadığımız kentler ve çevre sürekli bir değişim içindedir. Bu değişim olumlu yönde olduğu gibi sıklıklada olumsuz yönde olmaktadır. Olumsuzlukların başlıca sebepleri ürünleri ortaya çıkış sürecinin gelişi güzel olması ve toplumsal-mekansal hafıza ile ilişkilendirilmemiş olmasıdır. Gelişi güzelliği önlemek için kuramsal alt yapısı oturmuş rehberlere ihityaç vardır. Bu nitelikte rehberlerin örnekleri İngiltere ve A.B.D'de 1970'lerden itibaren görülmektedir. Kentlerin gelişimi sırasında hazırlancak projelerin kamusal çıkarlar ile çatışmaması, mekanın kalitesi arttırması, kültürel-ekolojik sürdürülebilirliğin sağlanması, estetik değerlerin ön plana çıkması rehberler ile sağlanmıştır. Kentsel morfoloji çalışmaları kentin temel bileşenlerini (parsel büyüklükleri, plan tipolojileri ve topografya ile ilişkileri, cephe hatları,bir araya gelişler vb.)analiz eder. Bu analizler üzerine oluşturulacak bir rehber ise kentin mekansal ve kültürel kalitesini en iyi şekilde korur ve geliştirir.