Türkiye’ de deprem bölgelerinde yapılacak konutların deprem açısından mimari tasarımı

Abstract

Türkiye, dünyanın en etkin bölgelerinden birini oluşturan Alp-Himalaya sismik kuşağının ortasında bulunmaktadır. Topraklarının büyük bir bölümünün deprem kuşakları üzerinde yer alması sonucu; ilk çağlardan günümüze kadar pek çok depremle karşı karşıya kalmıştır. 18. yüzyıldan günümüze kadar meydana gelen depremlerde 90.000 kişi hayatını kaybetmiş, 400.000'den fazla yapı yıkılmış veya ağır derecede hasar görmüştür.

Deprem sonrası yapılan incelemelerde, yıkım ve hasarların %95'inin konutlarda olduğu görülmüştür. Bunların mimari tasarım, taşıyıcı sistem, yapım sistemi ve gereç seçimi konularında görülen bilinçsiz davranışların sonucu meydana geldiği gözlenmiştir. Buna ek olarak yasaların yetersiz oluşu, kontrol mekanizmasının işlevini yerine getirememesi, olumsuz durumun artmasına yol açmıştır.

Deprem açısından konut sorunu, en önemli sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Deprem bölgesinin özellikleri, buralarda üretilecek konutları diğer konutlardan ayırmaktadır. Bu nedenle kullanıcı gereksinimlerini karşılayacak; amaca uygun seçilmiş taşıyıcı, yapım sistemi ve yapı gereçleri ile üretilecek konutlarla, depremden dolayı oluşacak konut açığı giderilmiş olacaktır.

Bu çalışmada mimari açıdan deprem kuvvetlerine daha iyi direnebilecek konut tasarımı üzerinde duruldu. Binaların planlarının ve kesitlerinin nasıl olması gerektiği, birbirlerine olan konumları ve malzeme seçiminin deprem açısından önemi vurgulandı.