Çağdaş heykel sanatının gelişimi ve Türkiye’ deki sonuçları

Abstract

İnsanoğlu en zengin deneylerinden biriyle karşı karşıyayız. Sanat ve sanatın tarihi Çağdaş sanat ve onu koşullayan etkenler. Ve bu sürecin içerisinde heykel sanatının yeri. Ve ülkemiz.

Çalışmaya başladığımda, korkunç bir malzeme yığını ile karşı karşıya kaldım. İşin içerisine, sanat sosyolojisinden sanat tarihine, eleştiri kuramlarından estetiğe kadar birçok bilimsel disiplin ve söz konusu disiplinlerin çakışma ve ayrışmaları giriyordu. Çalışmamı, sözünü ettiğim bilimsel disiplinlerin, uzun bir tarihsel dönem sonucunda ürettikleri ve kullanageldikleri bir takım kavramların ışığında yazmaya çalıştım.

Burada, kendimin de yaşadığı çok önemli bir çelişkiye dikkati çekmek istiyorum. Bilimsel araştırmanın nesnesi olan konuya, sanatçı gözüyle bakmak ya da sanatçı gözüyle bakıyor olduğunu zannetmek, çok sık tekrarlanan bir subjektivizme kapı açmaktan başka birşey değildi. Sanatçıyı kendine has yapan subjektif, hassal değerleri ile, hoşlanmasa da haz duymasa da saygı duyması gereken objektif değerler arasındaki çatışma, bilimsel bir araştırmayı objektifliğinden uzaklaştıracak türden bir tehlikeyi içermekte. Daha değişik bir şekilde ifade edersek, bilimsel bir araştırma süreci, araştırmanın öznesi olan kişinin (sanatçının ya da bilim adamının) her türlü subjektifliğinden uzak, bilimsel değerler, ölçüler ve kavramlar gerektiriyor. Bu noktada, taradığım kaynaklar nispetinde, kimi zaman sanat tarihiyle, kimi zaman sanat sosyolojisi ile sürecin belirli noktalarında ise estetik ve eleştiri kuramları ile karşı karşıya kaldım. Çünkü konuyu anlamaya ve kavramaya yarıyan tüm anahtar kavramları söz konusu disiplinler üretmişti.