Sanatta bireysellik

Abstract

Elbette, son gönderdiğin iki görseldeki (Freud'un sanatçı, fantezi ve nevroz üzerine görüşlerini içeren) metinleri de senin için aynen yazıya döktüm:

Freud bir özel dersin sonunda sanatçıyı şu sözlerle anlatmıştır:

"Sizlerden ayrılmadan önce ilginizi fantazya içinde yaşayan bir hayatın yanına çekmek istiyorum. Gerçekte fantazyadan geriye doğru gidildiğinde tekrar realiteye ulaşan bir yol vardır ve bu yol sanattır. Sanatçıda içe dönük bir düzen vardır ve bu durum nevrotikliğe kadar ulaşmaz. Sanatçı son derecede gürültülü olan içgüdüsel gereksinmeleri aracığıyla dürtülmekte olan bir kişidir; onurlandırılmak, güçlü olmak, zengin ve ünlü olmak ve kadına aşık olmak ister; fakat kendisini, bu hazları tadmaktan yoksun kılar. Böylece doyurulmayan herhangi bir arzu gibi gerçeklikten yüz çevirir, bütün ilgilerini başka alanlara taşır, bütün libidosunu, arzularını bir fantazya hayat içinde yaratır, bu olayda tarz olarak hemen bir nevroz görmekteyiz. Sanatçıda, nevrozlu bir sona uğramamak için pek çok faktörler kombinasyonuna sahip olma yetkisi vardır. Onların sıkıntıları nasıl bastırıldıkları bilinen bir hususdur. Büyük bir olasılıkla bu sıkıntıların yüceltilebilmesi için özel bir eylem içindedir. Çekişme ve çatışmaların bastırılması özel bir esneklikle sağlanır. Gerçeğe dönüş sanatçı tarafından şöyle çözümlenmektedir. Fantazya hayatı yalnızca sanatçı yaşamaz, fantazya bütün insanlar tarafından başvurulan bir ara kesit dünyadır, ve doyurulmamış herkes bu dünyayı teselli veren rahatlatıcı bir yer olarak görür. Ne varki sanatçı olmayan kişiler için fantazya baharlarından alınan zevk çok sınırlıdır, amansız baskılar bütün zevkleri örter. Bilinç haline geçebilen hülyalar ise zayıftır. Hülyalar, bir sanatçının yapısında daha geniş yer tutar. Sanatçı herşeyden önce hülyalarını nasıl işleyeceğini bilir. Kişisel arızayı yok ederek bildirisini anlayışsız kafalara aktarır. Bunlar artık çevresindekilere zevkli gelen şeylerdir; kendine yasaklanmış olan şeyi ustaca saklayarak onu en uygun biçimde modifye eder. Ayrıca kendi fantazyasını yaratmalarına sadık kalarak bir anlatım yolu buluncaya kadar özel malzemesini büyülü bir uğraşla yoğurur ve sonra güçlü bir zevk akışı içindeki fantazya yaşantısındaki olayları bir düzene bağlayıp dışa yansıtır. Baskı altına alınmış istekleri hiç olmazsa bir zaman için bu yolla gidermiş olur. Bütün bunları yapabildiği zaman öteki insanları da bilinçsiz haz kaynaklarına doğru, rahat ve huzurlu bir yere geri götüren yolu açmış olur. Böylece insanların hayranlık ve şükranlarının meyvesini toplar. Bu olayla önceleri fantazya içinde -onun güç ve kadın isteği- yer alan duyguların geliştirilmesi başarılmıştır."