Diyalektik kompozisyon ve mekan düşüncesi

Abstract

"Cezanne" : Doğa yüzeyselde değildir; tersine derinliktedir. Renkler, bu derinliğin yüzeydeki ifadesidir. Renkler dünyanın derinliklerinden yüzeye doğru çıkarlar.

İşte benim sanatımın özü, bu derinlikteki varlık olacaktır. Meydana getirdiğim eserler, bu varlığın kesitlerini oluşturmaktadır. Kompozisyonu meydana getiren ögeler arasındaki mantık farklılıklarını gözönünde bulundurarak, eserlerimde, terminolojik bir zenginlik üretmeye çalıştım. bunları yaparken, çizgi ile leke ilişkisinden, renklerin piskolojik etkilerinden, malzeme çeşitliğinden faydalandım. Genelde parçalardan bütüne yönelerek farklı mantıkları bir araya toplamayı denedim. Yapıtın içinde hem duragan öğelere, hemde çizgilerin karmaşasından oluşan hareketli biçimlere yer vererek çok sesliliği yaratmayı denedim. Tıpkı çok sesli müzikte olduğu gibi. Yohan Sabastian Bach'ın (Togato'sunu) çalan bir piyanistin parmaklarına dikkat ettiğimizde, parmaklardan birinin hep aynı rota üzerinde inip kalktığını, diğer parmağın ise, ezginin akışına göre devamlı gezindiğini görürüz. Bir sol elin baş parmağı, bir sağ elin baş parmağı dönüşümlü olarak piyanonun tuşlarına basar. Ama sol elin baş parmağı hep aynı nota üzerindeyken sağ elin baş parmağı gezinmektedir. Burada iki ayrı mantık vardır. Bu iki ayrı mantık birleştiğinde derinliği ve zenginliği olan başka bir mantığı meydana getiriyorlar. Başarıya ulaşmış, bütün sanat dallarında bunun benzeri örneklerini bulabiliriz. Bir eserde, farklı mantıklar çoğalınca sanatçının işide o nisbette zorlaşır. Her farklı (birim, olgu, kavram, düşünce, eleman) kısaca (mantık) biraraya geldiğinde, sonsuz sayıda kompozisyon örneği meydana getirebilirler.