Modern sosyolojide ideoloji, özne, iktidar : Althusser’ in ideoloji kuramı üzerine bir araştırma

Abstract

Bu çalışmada Althusser'in, Marksist kuramın siyasi pratiğin alanıyla sınırlı kaldığı ve ideolojik pratiğin alanını ihmal ettiği tespitinden hareketle bu eksikliği gidermek üzere geliştirdiği ideoloji sorunsallaştırması ele alınıyor. Dolayısıyla, bu çalışma Althusser'in ideoloji kuramını, bu kuramın içerdiği özgün yanlara ve sorunlu noktalara da değinerek, ele almayı hedefliyor. Bununla birlikte bu çalışmada söz konusu ideoloji kuramının oluşturulmasında bir ölçüde etkili olmuş Althusser'in beslendiği ve esinlendiği kaynaklara da değinme amacı gözetiliyor. Çalışma, esasta, iki bölümden oluşuyor. Birinci bölümde marxizmdeki ideoloji ve özne sorunları Marx'm değişik ideoloji tasavvurlarından hareketle ele alınırken ikinci bölümde Althusser'in marksist ideoloji kuramına bir katkı olarak geliştirdiği ideoloji sorunsallaştırması inceleniyor. Bu iki bölümü biri Althusser'in özyaşamöyküsüne dair bir nottan, diğeri onun başlıca yapıtlarına dair kısa değerlendirmelerden oluşan iki ek izliyor.