Uzakdoğu, İslam ve Avrupa seramiği'nde kültürlerarası etkileşim ve ticaretin rolü (M.Ö. 6000- 19. yüzyıl)

Abstract

İlk seramik ticareti M.Ö. 6000'lerde Mezopotamya'da yapılmıştır. Tarihsel süreç içinde Yakındoğu, Mezopotamya, İran, Anadolu, Mısır, Kıbrıs, Girit, Yunanistan, Etrüsk, Roma ve Bizans seramikleri ticaret ilişkileri sayesinde farklı coğrafyalara taşınmış ve seramik üretimi birbirlerinin kültürlerinden etkiler almıştır. Mezopotamya ile Anadolu arasındaki en yoğun ticari ilişkiler, Asur Ticaret Kolonileri Dönemi'nde yaşanmıştır. Anadolu'daki Hitit, Frig, Urartu, Lidya, İon kültürleri hem birbirlerini hem de diğer coğrafyaları etkilemiştir. Uzakdoğu, İslam Dünyası ve Avrupa seramiklerindeki kültürlerarası etkileşim büyük ölçüde ticaretle bağlantılıdır. İpek Yolu ve Keşifler Çağı'nda denizaşırı seyahatler bölgeler arasındaki seramik ticaretini artırmış, beraberinde seramik üretiminde kültürlerarası etkileşimi getirmiştir. Çin porselenlerinin İslam seramikçileri tarafından taklit edilmesiyle başlayan süreç, Avrupa'da sert porselenin bulunuşuna kadar ilerlemiştir. Seramik tarihi boyunca pek çok önemli gelişme kültürlerarası etkileşim sayesinde gerçekleşmiştir. İncelen çamurlar, çömlekçi çarkı/torna (önce yavaş, sonra hızlı), kalıba basma, kurşunlu sır, fayans, terra sigillata, lüster, mayolika, yumuşak ve sert porselen, seramik üzerine baskı gibi seramik üretiminin yönünü değiştiren bu teknik gelişmeler bir kültürden diğerine aktarılarak gelişmiştir.