Propriyosepsiyon araştırmalarıyla çağdaş dans koreografisi üretimi

Abstract

Propriyosepsiyon; dans eğitiminde, hareket üretim araştırmalarında, koreografi çalışmalarında iskelet-kas sistemi ile nöromüsküler sistem arasındaki sıkı ilişkiyi gösteren bir alan olması nedeniyle önemli bir yer tutmaktadır. Propriyoseptif duyum sayesinde beden, hem kendi kendisine bağlantısal ve bütünsellik açısından bir referans oluşturmakta hem de etrafındakilerle bu bağlantı ve bütünselliği duyumsayabilmektedir. Bedende duyumsamadan harekete giden süreçte bedensellik hissi, beden-mekan ilişkisinde konum hissi, pozisyon hissi ve postür, fonksiyonel stabilite, koordinasyon ve dengenin sağlanmasında oldukça önemli bir rol oynayan propriyosepsiyon; bu nedenle dans sanatı alanının temel konularından biri olarak ele alınabilir. Bu tez/eser metni, sinir sistemine bağlı somatosensori sisteminin bir parçası olan propriyosepsiyon sistemi üzerinden şu konulara bakmaktadır: Beden sahipliği hissi; görsel girdi olmadan konum hissi, pozisyon hissi, postür, koordinasyon ve denge. Duyumsama hareket ilişkisinde propriyosepsiyona odaklanarak, priyosepsiyonla ilişkili bu dinamiklerin hislerin bedenselleşmesine ve hislerin fizikalitesine nasıl etki ettiğine eğilmektedir. Bedende duyumsama, his, hareket ilişkiselliğine propriyosepsiyon sistemine referansla bakmaktadır. Araştırmayı yaparken toplumsal alanlarda artan şiddet ve korku ortamının ve bedenin çevrili olduğu sosyo-kültürel, politik ve ekonomik dinamiklerin, propriyoseptif duyuma atfedilen fiziksel duyumsama ve his olanaklarını nasıl etkilendiğini düşünmeme neden oldu. Bu bağlamda, farklı kamusal alanlardaki gündelik karşılaşmalardan, gözlemlerden, kolektif buluşmalardan, kişisel sohbetlerden, toplumsal tezahürlerden hisler toplamaya başladım. ''Hisler Arşivi: İstanbul'', yaşadığım şehir olan İstanbul'da kamusal alandan topladığım bu hislerin propriyosepsiyon sistemine referansla; farklı birikimlerden gelen farklı hareket kalitelerine sahip dört bedende nasıl bedenselleştiği, hareket ettiği, dönüştüğü üzerine yaptığım eser çalışmasıdır.