Dara (Anastasiopolis) Roma, Geç Antik-Erken Hıristiyanlık Dönemi Seramikleri

Abstract

“Dara (Anastasiopolis) Roma, Geç Antik-Erken Hırsitiyanlık Dönemi Seramikleri” başlıklı çalışma bu eserlerin tipolojisi, kentte veya bölge genelinde üretimi yapılan eser tipleri ile ithal malzemeler göz önünde bulundurularak kentin antik dönem ticaretindeki konumunu belirlemeye yönelik çalışılmıştır. Ayrıca, kazı çalışmalarında ele geçen seramik malzemelerden tabakası tarihlenmiş kontekst buluntular, daha önceden yapılmış yayınlar ile (hamur-astar özellikleri, tipolojik özellikleri, bezeme çeşitleri gibi) karşılaştırılarak tarihlendirme yoluna gidilmiş ve önerilerde bulunulmuştur. Böylece kentte veya bölge genelinde üretilmiş ve ithal edilmiş seramiklerin değerlendirme sonuçlarına dayanarak, dönemsel ve tipolojik dağılımı belirlenmiş, buna bağlı grafiklerin oluşturulması da sağlanmıştır. Bu çalışma sayesinde oldukça az bilinen ve hatta toplu bir çalışmanın hiç yapılmadığı Yukarı Mezopotamya Bölgesi’nde Roma, Geç Antik Dönem (Parth-Sasani) seramikleri özellikle Mezopotamya için önemli bir araştırma eksikliğinin doldurulmasını kanımızca sağlamıştır. Ek olarak Dara’nın bir garnizon kenti olarak kurulduğu dönem içerisinde İpek Yolu üzerindeki Roma hudut sınırı olması da oldukça önemlidir. Öyle ki Roma sınırlarından doğuya (Akdeniz, Suriye ve Levant malları), Parth-Sasani sınırlarından batıya (İran malları) giren ve çıkan tüm mallar, Dara’daki seramik malzemelerden anlaşılmaktadır. Dara’da ortaya çıkarılan seramik malzemeler içerisinde Parth, Roma, Sasani ve Bizans (doğu-batı) malzemelerinin birlikteliğinin bir doktora tezi kapsamında incelenmesi bugüne kadar yapılmamış bir çalışma olmuştur. Bu çalışma sayesinde Arkeoloji literatüründe bugüne kadar eksik olan veya net olarak gözlenememiş Roma-Bizans ve Parth-Sasani Dönemleri’ne özgü seramik malzemelerin birlikteliği, Dara kazıları ışığında belirlenmesiyle bölge genelinde yeni çalışma alanlarını da oluşturacaktır kanısındayız.