Sümer astrolojisinin tezhip sanatıyla yorumlanması

Abstract

İnsanın içinde bulunduğu evreni, anlama ve anlamlandırma çabalarından biri olan gökyüzü cisimleri, ilkçağ toplumlarının inanç sistemi geliştirmelerinde ve varoluşu bu şekilde anlamlandırmalarında araç olmuştur. Aynı zamanda bu inanç sistemi, o dönem insanlarının toplumsal faaliyetlerinin her alanına nüfuz etmiştir. İnsanlık tarihinde yerleşik düzene geçildikten sonra oluşan kent fenomeni ve bunun getirisi olan hiyerarşik toplum anlayışı ilk olarak Mezopotamya bölgesinde kendisini göstermiştir. Bazı araştırmacılara göre bu bölgeye Orta Asya’dan geldiği düşünülen Sümerler’in uygarlığa katkıları ile bölge gelişmiştir. Sümerler’in inanç sisteminde yer alan tanrılar, gökyüzündeki cisimlerle özdeşleştirilmiş ve insana benzer özellikler göstermişlerdir. Gökyüzünde bulunan gezegenlerin ve yıldızların konumu tanrılardan gelen mesajlar olarak düşünülmüştür ve buna göre bu mesajlar yeryüzünde gerçekleşecek olan olayların şekillenmesinde, birer işaret olarak yorumlanmış ve geleceğe dair astrolojik kehanetlerde bulunulmuştur. Sümer sanatı, inanç sistemi etrafında şekillenmiştir. Mimari, heykel, rölyef, ve silindir mühürler genellikle Sümer inanç sisteminin tezahürü olarak sanat eserlerine yansımıştır. Sümer tanrılar meclisinde kaderleri belirleyen yedi tanrıdan biri olan, Ay tanrısı Nanna (Sin), tezhip sanatında kullanılan motifler ile ilişkilendirilerek bir eser meydana getirilmiştir.