Erken Bizans Döneminde Doğu Sınırında Kentleşme Politikası: Martyropolis

Abstract

Erken Hıristiyanlık -Bizans döneminde, 4. yüzyılın sonu- 5. yüzyılın başında,Bizans ve Sasani devletlerinin doğu sınır hattında yer alan Martyropolis kenti,din adamı Marusa b. Lyuta tarafından kurulmuştur. Günümüzde ise Diyarbakır’abağlı Silvan ilçesi olarak konumlanmaktadır. Martyropolis kentinin kuruluşöyküsü Ortaçağ’da, Bizans dönemi kent oluşumlarında sıkça karşılaşılan birolgu üzerine temellendirilmiştir. Bu doğrultuda kente kutsallık atfetmek adınaİran, Mezopotamya ve Asuri şehirlerinde öldürülen Hıristiyan azizlerin kemikleritoplanarak kentte inşa edilen ilk dini yapılara yerleştirilmiştir. Buna binaen kente"Şehitler Şehri" anlamına gelen "Martyropolis" adı verilmiştir. Kentsel yerleşimdüzenin ilk çekirdeği, kilise ve kale-burç yapıları etrafında yapılandırılmıştır.Bizans İmparatorları; I. Constantinus ( 273-337 ), I. Anastasios ( 491-518 ) ve I.Iustinianos ( 527-565 ) döneminde şehirleşme süreci hızlanmıştır.

The city of Martyropolis, located on the eastern border line of the Byzantine and Sassanid states in the early Christian -Byzantine period, late 4th century -early 5th century, was founded by the cleric Marusa b. Lyuta. Today, it is located as Silvan district of Diyarbakır. The story of the establishment of the city of Martyropolis was based on a phenomenon frequently encountered in the city formations of the Byzantine period in the Middle Ages. Accordingly, in order to attribute holiness to the city, the bones of the Christian saints killed in the cities of Iran, Mesopotamia and Assyria were collected and placed in the first religious buildings built in the city. Based on this, the city was called "Martyropolis", which means the "City of Martyrs". The first core of the city settlement is organized around the church and the castle-horoscope structures. Byzantine Emperors; Urbanization process has accelerated in the period of Constantinus I (273-337), Anastasios I (491-518) and I. Iustinianos (527-565).