Kuştepe'de yaşayan Kayserili Abdal (Teber) geç-peripatetik toplulukların kentleşme süreçleri

Abstract

Geçmişte Kayseri, Sivas, Adana ve Aksaray'da yaşayan Abdal/Teber peripatetik topluluklar bu coğrafyalarda göçebe veya yarı göçebe bir yaşam tarzıyla davulculuk, zurnacılık, köçekçilik, sünnetçilik, sepetçilik gibi çeşitli zanaat ve hizmetleri icra etmişlerdir. Abdal/Teber toplulukların icra ettikleri mesleklere olan talebin azalmasıyla birlikte Abdal/Teber topluluklar 1970'li yıllardan 2000'li yılların başlarına kadar gruplar halinde Kuştepe'ye göç etmiş ve bayrakçılık, hadıra çıkma, cam silme, postercilik gibi alternatif mesleklere yönelmişlerdir. En basit ifadeyle peripatetik topluluklar tarihsel süreç içerisinde icra ettikleri zanaat ve hizmetleri (sünnetçilik, müzisyenlik, kalaycılık, sepetçilik) geniş müşteri kitlelerine ulaştırabilmek amacıyla göçebe veya yarı göçebe yaşam tarzını benimsemiş topluluklar olarak tarif edilmektedir. Abdallar, Romanlar, Domlar, Lomlar , Poşalar, Geygeller, Gewendeler vb. birçok topluluk peripatetik gruplara örnek gösterilebilir. Sanayi ve teknolojinin gelişmesiyle birlikte peripatetik toplulukların icra ettikleri geleneksel meslekler geçerliliğini kaybetmiş, peripatetik topluluklar icra ettikleri geleneksel mesleklerin yerine alternatif mesleklere yönelerek (bayrakçılık, panoculuk, çiçekçilik vb.) yerleşik yaşama geçmiştir. Tarihsel süreçte peripatetik toplulukların sosyal kimlikleri icra edilen zanaat ve hizmetler ile tanımlanabilmekteyken günümüzde ise mahalle aidiyeti belirleyici olmaktadır. Bu çalışmada Kuştepe'de yaşayan Abdal/Teber peripatetik toplulukların geç-peripatetikleşme ve kentleşme süreçleri tartışma konusu yapılmıştır. Bu bağlamda nitel araştırma yöntemi ve kartopu örneklem tekniği aracılığıyla Kuştepe'de yaşayan Abdal/Teber topluluklar ile derinlemesine mülakatlar gerçekleştirilmiş, elde edilen bilgiler analiz edilmiştir.