Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü ve Türk Kültürü dergisi (1961-1980)

Abstract

Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü, Türk tarihini, kültürünü ve "Dış Türkleri" inceleyip araştırarak bunları Türk ve yabancı milletlere anlatmak maksadıyla Ankara'da hükümetin destek ve telkinleriyle kurulmuş bir enstitüdür. Kurulduktan 7 sene sonra 1968'de "kamu yararına çalışan dernek" statüsüne girmiş ve faaliyetlerine bu şekilde devam etmiştir. Türk kültürü ve tarihi üzerinde çalışmalar yapan enstitü 1962'de çıkarttığı Türk Kültürü dergisi ile bu konuda aylık olarak yayımlanacak bir yayın organına sahip oldu. TKAE ve Türk Kültürü dergisinde 1962-1980 yılları arasında kültür, tarih, siyaset, sosyoloji, iktisat, felsefe, sanat tarihi, müzik gibi çeşitli konularda yazılar yayımlamıştır. Enstitü ilmî çalışmalarına ek olarak Atatürkçü ve milliyetçi bir duruş sergilemiş ve dergisindeki birçok yazıda bu yönlerinin üzerinde durmuşlardır. Dergi hem normal hem de özel sayılar yayımlamış ve Türk dünyasını ilgilendiren meseleleri ele almıştır. Akademik kadro tarafından hazırlanan Türk Kültürü dergisi Türk milletinin sorunlarını dile getirmiş, Atatürk ilke ve inkılaplarını daima savunmuş ve Türk halkını bu konularda bilgilendirmeyi amaç edinmiştir. Kıbrıs konusu, eğitim ve akademi meseleleri, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği bünyesinde bulunan Türk milletleri, Türk dili, Türk milletine hizmet etmiş Türk aydınları gibi konuları ele alarak bunları her fırsatta anlatmaya ve Türk halkını aydınlatmaya çalışmıştır. Bu çalışmamızda enstitünün kuruluşu ile ilgili kaynaklar incelenmiş ve Türk Kültürü dergisinin 1962-1980 yılları arasındaki 18 cilt-216 sayının hepsine ulaşılmıştır. Derginin şekil ve içerik incelemesi yapılmış, yazar kadrosunun listesi hazırlanmış ve başyazarların kısa biyografileri verilmiştir. Derginin çalışmamız kapsamındaki yıllarda çıkarttığı özel sayılar incelenmiş ve bu sayılardaki aktarımlar özetlenmiştir. Ek olarak dergideki 1962-1980 yılları arasında dergide yazan tüm yazarların listesi çıkartılmıştır. Ayrıca Türk Kültürü dergisinin fihristi oluşturulmuş ve "Ekler" kısmına konulmuştur. Enstitü ve dergi ile ilgili daha fazla kaynak bulabilmek için gazete ve dergi taramaları yapılarak araştırmamız genişletilmiştir. Enstitü'nün eski asli üyelerinden ve Türk Kültürü dergisi yazarlarından olan sayın Prof. Dr. Nadir Devlet ile bir röportaj gerçekleştirilerek çalışmamız hakkında ek bilgiler elde edilmiştir.