Sürdürülebilir müze yapılarında kabuk-iç mekan etkileşimi Konya Tropikal Kelebek Bahçesi örneği

Abstract

Çalışmanın temel amacı, tükenen doğal kaynaklarla beraber toplumun yaşam gereksinimlerine cevap verebilecek sistemlerle, sürdürülebilirlik kavramının yapı kabuğuna ve iç mekân işlevselliğine olan etkilerine yönelik konuları değerlendirmektir. Tez'in kapsamı sürdürülebilir sertifikaya sahip yeşil binaların uygulama stratejilerinden yola çıkarak işlevselliğin ve kaynak devamlılığın korunması amacıyla tasarım süreçlerine odaklanmıştır. Araştırma, sürdürülebilirlik kriterlerine uygun olarak tasarlanmış ve Leed Gümüş sertifikası almış "Konya Tropikal Kelebek Bahçesi" örneği üzerinden ele alınmaktadır. Yöntem olarak nitel araştırma tekniklerinden alan saha araştırması bağlamında gözlem, görüşme ve doküman analizi yapılarak örnek müze üzerinden durum çalışması yapılmıştır. Görsellere ait tanımlar mekân ve kabuk etkileşimini oluşturan kavramlar ve sürdürülebilir bina sertifika tasarım kriterleri üzerinden yorumlanmıştır. Küresel ısınma, hava kirliliği ve su kaynaklarının tükenmesi gibi sorunlar, sürdürülebilirlik kavramının önemini artırmıştır. İnşaat sektöründe kullanılan malzemelerin çevreye verdiği zararlar artarken, yeşil alanların azalması ve hızlı tüketim alışkanlıkları risk oluşturmaktadır. Bu sorunlara çözüm olarak yeşil binalar veya sürdürülebilir binalar ön plana çıkmıştır. Bu binalar, enerji verimliliğini artırarak geri dönüşümü teşvik etmeyi, atık yönetimini azaltmayı, su tüketimini düşürmeyi ve çevre dostu malzemeler kullanmayı hedeflemektedirler. Araştırma sonuçlarına göre, sürdürülebilirlik ilkesinin ana amacı, kaynakların gelecek nesillere aktarılmasını sağlamaktır. Yeşil bina kavramının nitelikleri, yapıların sürdürülebilirlik değerleme kriterlerine uygunluğunu belirlemekte ve bu alanda ilerlemeyi teşvik etmektedir. Bu bağlamda müzeler, sürdürülebilir mimari prensiplerine uygun olarak tasarlanarak çevresel etkilerin en aza indirgenmesi ile gelecek kuşaklara aktarılabilir bir yapıya dönüştürülmektedir. Konya Tropikal Kelebek Bahçesi ve Böcek Müzesi, bu kapsamda öne çıkan Türkiye'deki sürdürülebilir Leed sertifikalı ilk müze örneğidir. Mimari formuyla dikkat çeken bu yapı, doğal ve akıcı bir estetik sağlayarak modern görünümüyle sürdürülebilir mimariye örnek olmuştur. Bu çalışma, sürdürülebilir mimari ve tasarımın Türkiye'deki benzer projelerin başarılarını değerlendirmek ve gelecekteki müze tasarımları için belirlenen kapsamda bir tasarım rehberi oluşturmasına katkı sağlaması amacıyla gerçekleştirilmektedir.