Bizans İmparatorluğu’nun Venedik’e Verdiği Ticari İmtiyazlar (Chrysobullar); Komnenos Hanedanı Devri

Abstract

Ortaçağın büyük bir bölümünde dünyanın süper gücü olarak kabul edilen Bizans İmparatorluğu zamanla maruz kaldığı iç ve özellikle dış etkenler sebebiyle hâkimiyetini yitirmiştir. Sınırlarını korumakta her gün biraz daha fazla zorlanan imparatorluk, yüzyıllar boyunca hem doğu hem de batı da amansız mücadeleler vermiştir. Ancak XI. yüzyılda Güney İtalya’ya yerleşip gözünü İstanbul’a diken Normanların ve Anadolu’yu kendi yurtları haline getiren Türklerin varlığı, Bizans İmparatorluğu için kırılma noktası olmuştur. İşte bu ahvalde tahta oturan Aleksios çıkış yolu bulmak amacıyla kendisine bir müttefik aramış ve neticesinde Venedik’e olağanüstü imtiyazlar (chrysobull) tanıyarak onu kendi safına çekmiştir. Bizans İmparatorluğu’nun Venedik’e verdiği ilk imtiyaz aslında II. Basileios devrine tekabül eder. Ancak Aleksios Komnenos’un vermiş olduğu imtiyazlar çok daha geniş kapsamlı olup süreklilik arz etmektedir ve nihayetinde bu durum Bizans ekonomisinin zaman içerisinde Venediklilerin tekeline girmesine sebebiyet vermiştir. Zamansal aralığı çok daha uzun bir dönemi kapsamakla beraber bu makalede Komnenoslar döneminde verilen imtiyazlar ele alınmıştır.