Yaşa Bağlı Olarak Değişen Haptik Davranış Özelliklerinin Otomobil Araç-İçi Kontrolleri Üzerinden Tespit Edilmesi

Abstract

Haptik, insanın dış dünya etkileşimini sağlayan dokunma duyusu ile, eklem hareket ve pozisyonlarının boşlukta algılanmasını sağlayan proprioseptif duyunun zihinsel aktiviteleri olarak ifade edilmektedir. Teknolojik yeniliklerin günlük hayata yansımaları sonucu karmaşıklaşan kullanım ilişkileri, ürün - insan etkileşimlerinin haptik yönünün incelenmesi gerekliliğini ortaya koymuştur. Bunun en önemli sebeplerinden biri de, yaşlanma ile beraber ortaya çıkan algısal kayıplardır. Özellikle otomotiv sektörü gibi dikkatin farklı odaklara paylaştırılmasının gerektiği ortamlarda, haptik etkileşimin hayati bir önem taşıdığı söylenebilir. Bu çalışmanın amacı da, yaşlanma ile ortaya çıkan algı kayıplarının haptik etkileşimdeki etkilerini ortaya koymak ve buna bağlı gelişen davranışsal farklılıkları tespit etmektir. Haptik etkileşim karmaşık bir süreç olduğundan, “Dağıtık biliş teorisi” kullanılarak alt faktörlere dağıtılmıştır. Bu alt faktörler doğrultusunda; 65 yaş üstü ve 55 yaş altı 20 katılımcı ile sözel protokol ve mülakat teknikleri kullanılarak bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma sonucunda 55 yaş altı kullanıcılar haptik etkileşimin alt faktörlerine daha fazla yoğunlaşırken, keşfetme ve öğrenme odaklı bir yaklaşım sergilemişlerdir. 65 yaş üstü kullanıcıların ise haptiğin alt faktörlerine daha az yoğunlaştığı görülürken, önceki deneyimlerinin ve kullanım alışkanlıkların etkisi ön plana çıkmıştır