Yaklaşık Sıfır Enerji Binalara Ulaşmada Akdeniz Ülkelerinde Karşılaşılan Engeller Çerçevesinde Türkiye’deki Durumun Değerlendirilmesi

Abstract

Avrupa Komisyonu tarafından 2010 yılında yayımlanan Binalarda Enerji Performansı Direktifi ile (EPBD), optimum maliyetle ulaşılabilen en yüksek enerji performansı seviyesi ve yaklaşık sıfır enerji bina kavramları ortaya çıkmıştır. Direktif'in 2018 yılında yayımlanan versiyonunda da güncelliğini koruyan bu iki kavram doğrultusunda, 2020, 2030 ve 2050 yılları için planlanmış olan bina enerji verimliliği hedeflerine ulaşmak üzere Avrupa ülkelerinde ulusal araştırmalar sürdürülmektedir. Yaklaşık sıfır enerji binalar konusundaki araştırmalar sürerken, ilgili hedeflere ulaşılması konusunda sosyal, teknik, ekonomik ve yasal engellerle de karşılaşılmaktadır. Kendine has iklim koşullarına ve sosyo-ekonomik yapılarına bağlı olarak Akdeniz ülkeleri bu tür engellerin aşılmasında özgün bir yaklaşıma ihtiyaç duymaktadır. Türkiye’de de, 2009 yılından bu yana, EPBD gerekliliklerini karşılayacak ulusal mevzuat geliştirilmektedir ve güncel olarak, yaklaşık sıfır enerji binalara yönelik çalışmalar sürdürülmektedir. Ülkemizin diğer Akdeniz ülkeleriyle, özellikle iklim koşulları açısından, benzerliklere sahip olması nedeniyle, bu ülkelerdeki uygulamalarda karşılaşılan güçlüklerin ve bunlara karşı geliştirilen çözümlerin analiz edilmesi, ülkemizde izlenecek yöntemin belirlenmesinde zaman ve kaynak verimliliği sağlanması açısından önem taşımaktadır. Bu bildiride, öncelikle Avrupa Komisyonu’nun tanımladığı "yaklaşık sıfır enerji bina" kavramı, optimum maliyet seviyesiyle olan ilişkisi de dikkate alınarak kritik edilmektedir. Ardından, çalışmanın odak noktası olan Akdeniz ülkelerinde yaklaşık sıfır enerji binalara ulaşmada karşılaşılan zorluklar, literatürdeki güncel uluslararası yayınlar esas alınarak değerlendirilmektedir. Yapılan değerlendirmeye bağlı olarak, Türkiye’de yaklaşık sıfır enerji bina hedefine ulaşılmasına etki edecek olan sosyal, teknik, ekonomik ve yasal parametreler, ülkemizin kendine özgü koşulları ve güncel ulusal çalışmalar da dikkate alınarak açıklanmakta ve ülkemizde izlenmesi gereken adımlar konusunda öneriler sunulmaktadır.

Energy Performance of Buildings Directive, published by European Commission (EC) in 2010, brings "cost-optimum energy efficiency level" and "nearly-zero energy buildings" concepts. These two concepts still continue to be relevant in the new version of the Directive which was published in 2018 and national studies on related building energy efficiency targets for 2020, 2030 and 2050 continue in European countries. During these studies and implementations, experts face with social, technical, economical and policy-related barriers. Based on their specific climatic conditions and socio-economic structures, Mediterranean countries require particular approach for getting over these barriers. Officials in Turkey have also been developing related national policy since 2007 in order to meet EPBD requirements and currently carry on studies related to nearly-zero energy buildings. Due to the similarities between Turkey and other Mediterranean countries, especially in climate; analyse of faced challenges and developed solutions in these countries is important to identify national roadmap and ensure time and source efficiency. This paper initially criticises "nearly-zero energy building" concept of EC considering the relation with cost-optimum level. Afterwards, barriers faced in Mediterranean countries are assessed as the main focus of the study in the frame of international literature on this topic. Based on the assessment, social, technical, economical and policy-related parameters that may potentially affect achieving nearly-zero energy building targets are explained considering the specific national conditions and recent studies and suggestions about the future roadmap are presented after all.