18. yüzyılda İstanbul'da veba salgınları

Abstract

Bu çalışma, 18. yüzyıl boyunca İstanbul'da yaşanan veba salgınlarına ve bu salgınların toplum üzerindeki etkileri başta olmak üzere, şehrin sosyal-ekonomik yapısını nasıl etkilediğine odaklanmıştır. Osmanlı Devleti'ne uzun bir süre başkentlik yapmış olan İstanbul, 18. yüzyıl boyunca yetmiş dokuz defa veba salgınlarına maruz kalmıştır. Bu salgınlar, yüksek miktarda insanın ölümüne ve maddi kayıplara yol açmıştır. Sadece sosyal ve ekonomik yapıyı etkilemekle kalmamış, aynı zamanda şehrin siyasi tarihinde de önemli izler bırakmıştır. Salgınların çoğu küçük çaplı olmakla birlikte bazıları şiddetli olmuş ve şehirde büyük bir kaosa sebebiyet vermiş, nüfus ve ekonomik anlamda büyük sıkıntılara yol açmıştır. Salgınlar sadece İstanbul'la sınırlı kalmamış, Anadolu ve Balkanlar gibi bölgelere yayılarak ülke ekonomisini derinden etkilemiştir. Bu durum, şehirde açlık ve kıtlık yaşanmasına ve gıda fiyatlarının artmasına sebep olmuş, bu da isyanların büyümesine neden olmuştur. Salgınlar sırasında halkın yerini terk etmesi, bölgedeki vergi toplayıcıları ve yöneticilerin işlevsiz hale gelmesine sebep olmuş, bu da ülke ekonomisinde büyük bir boşluk yaratmıştır. Bu karışık durum, imparatorluğun başkentini de etkilenmiştir. Bu çalışma, sadece İstanbul'da değil, aynı zamanda imparatorluğun Anadolu ve Balkan topraklarında yaşanan salgınların İstanbul'da yarattığı bunalımlara da odaklanmıştır.