Öğretmenlerin mesleki profesyonellikleri sınıf yönetimi kontrol düzeyleri ve öğretim stratejilerini belirlemeleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi: Bir karma yöntem araştırması

Abstract

Eğitim, insanlığın gelişmesi ve toplumların nitelik kazanması açısından öne çıkan en önemli kavramlardan biridir. Profesyonel olarak tanımlanan öğretmenlik mesleği eğitim sisteminde stratejik olarak önemli bir konudur. Öğretmenlerin sınıf yönetimi becerileri ve sınıftaki kontrol düzeyleri, öğrenme ortamının niteliğini doğrudan etkilemektedir. Ayrıca, öğretmenlerin sınıf yönetimi becerileri, disiplin sorunlarını daha etkili bir şekilde ele almalarını ve öğrencilerin bireysel öğrenme ihtiyaçlarını tanıyıp bu ihtiyaçlara uygun öğretim stratejilerini belirlemeleri öğrenmenin sağlanabilmesi için son derece önemlidir. Bu çalışmada, öğretmenlerin mesleki profesyonelliklerinin sınıf yönetimi kontrol düzeyleri ve öğretim stratejilerini belirlemeleri arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Bu amaçla araştırma nicel ve nitel yöntemlerin bir arada kullanıldığı karma yöntem desenlerinden açıklayıcı sıralı desen (İki aşamalı model) ile tasarlanmıştır. Araştırmanın nicel kısmında ilişkisel tarama modeli kullanırken, nitel kısmında ise durum çalışması kullanılmıştır. Araştırmanın evren ve örneklemini 2023-2024 öğretim yılında İstanbul Sultangazi ilçesinde görev yapan 341 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri; Öğretmenlerin Mesleki Profesyonellikleri Ölçeği, Sınıf Yönetimi Kontrol Düzeyleri Ölçeği, Öğretim Stratejilerini Belirleme Ölçeği ve Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu ile toplanmıştır. Araştırmanın nicel verileri sonucunda öğretmenlerin mesleki profesyonellik düzeylerinin yüksek, öğretim stratejilerini belirlemeleri orta düzey, sınıf yönetiminde ise çoğunluğun orta kontrol düzeyinde olduğu sonucuna varılmıştır. Bununla birlikte, öğretmenlerin sınıf yönetimi kontrol düzeyleri fark etmeksizin mesleki profesyonellikleri ile öğretim stratejilerini belirlemeleri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişkinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın nitel verileri de nicel bulguları profesyonellikleri ile öğretim stratejilerini belirlemeleri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişkinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın nitel verileri de nicel bulguları destekler niteliktedir. Araştırmaya katılan öğretmenler, mesleki profesyonelliklerinin sınıf yönetimi kontrol düzeyleri ve öğretim stratejilerini belirlemelerinin ilişkili olduğunu belirtmişlerdir. Öğretmen profesyonelliği ile sınıf yönetimi kontrol düzeyinin birbirine etkisi öğretmenler tarafından, mesleki disiplin, işine saygı, yeniliklere açık olma, mesleki gelişim ve deneyime bağlanmıştır. Ayrıca, öğretmenler profesyonellik ile öğretim stratejilerinin belirlenmesinde, öğretmenlerin mesleki yeterliliklerinin, alana hakim olmanın ve farklı öğretim stratejilerinin aktif olarak kullanılmasının öneminden de bahsetmişlerdir. Araştırma sonuçları doğrultusunda; öğretmenlerin kişisel gelişimlerini motive edecek uygulama ve çalıştaylar yapılması, çalışma şartlarının iyileştirilmesi, destekleyici okul ikliminin oluşturulması ve Milli Eğitim Bakanlığı tarafından öğretmenlerin mesleki gelişimlerini destekleyen politikalar oluşturulması gibi uygulamalar önerilebilir.