Dil felsefesinde doğruluk-değeri sezgisi tartışmaları

Abstract

Bu tez çalışmasında gönderimi bulunmayan ifadeler içeren cümlelerin doğruluk-değerinin nasıl belirleneceği problemi ele alınmıştır. Bu problem, dil felsefesi alanında güncel tartışmalardan biri olmakla beraber ön-varsayım, özel ad, belirli betimleme ve gönderim gibi geniş bir kavramsal çerçeveyi de içermektedir. Gönderimi bulunmayan ifadeler içeren cümlelerin doğruluk-değeri hakkındaki tartışmalar bu tez çalışmasında semantik ve pragmatik alanlar etrafında tartışmaya açılmıştır. Semantik alan içerisinde bu problem ile ilgili iki baskın görüş bulunmaktadır. Bunlardan ilki Russell'ın niceleyicili analizi, diğeri ise Strawson'un ön-varsayımsal analizidir. Kısacası bu tartışmanın semantik alanında Frege, Russell ve Strawson bulunmaktadır. Pragmatik alana geçmeden önce belirli betimlemelerin kullanımı üzerine yapmış olduğu ayrım ile tanınan Donnellan'ın niteliksel/gönderimsel kullanım ayrımına değinilmiş ve bu ayrımın semantik mi yoksa pragmatik mi olduğu sorgulanarak Kripke'nin söz konusu ayrımın pragmatik olduğuna dair görüşlerine yer verilmiştir. Pragmatik alana geçişte ise öncelikle pragmatik ön-varsayımın ne olduğu Stalnaker'in görüşleri üzerinden açıklanmış ardından bu tez çalışmasının ana düşüncesini verecek olan iki görüş ele alınmıştır. Bu görüşler sırasıyla Fodor'un olanaklı dünyalar ontolojisine dayanan görüşü ile Schoubye'nin Yanlış Sezgi Hipotezi görüşüdür. Ardından Fodor'un görüşleri Doğrulamacı Kuram açısından, Schoubye'nin görüşü ise Deneysel felsefe açısından tartışmaya açılmış ve son olarak Fodor ve Schoubye üzerinden birleşik bir analiz benimsenerek ön-varsayım (pragmatik ön-varsayım) ile doğruluk-değeri ilişkisi cümle içinde "kategorisel sezgi farkı" adını vermiş olduğum bir farka dayandırılmıştır. Bu kategoriler sırasıyla; ulaşılabilir, sezgisel ve geçişken olarak isimlendirdiğim kategorilerdir.