9 numaralı Mühimme-i Mısır defterinin (sayfa 1-101) transkripsiyon ve değerlendirilmesi

Abstract

Bu yüksek lisans tezinin konusunu 9 Numaralı Mühimme-i Mısır defterinin (sayfa 1-101) transkripsiyon ve değerlendirilmesi oluşturmaktadır. Tez zaman aralığı olarak dört yıllık bir zaman dilimini kapsamaktadır. 9 numaralı Mısır Mühimmesi, 4 yıl gibi uzun bir döneme dair hükümleri içermektedir (1776 başlangıç-1779 bitiş yılı). Kayıtlar sayesinde farklı idârecilerin farklı zamanlarda ne türden meseleleri gündeme getirdikleri ve ne gibi zorluklar veya problemlerle karşılaştıkları hususlarında değerli bilgiler barındırmaktadır. Mısır'daki Osmanlı idarecilerinin getirdikleri çözümler ve yaklaşımlar hakkında değerli bilgiler öğreniyoruz. Hükümlerin konularından ve onların konularına göre oluşan niceliklerinden Osmanlı Devleti'in Mısır'daki politikası belirli bir ölçüde anlaşılabilmektedir: Hükümlerin başlıca içerikleri şunlardır: İktisâdî ticari durumlar ve uygulamalar, Mekke-i Mükerreme ve Medine-i Münevvere Tadilatları, Hac Yolunun Asayişi, Hacılarla İlgili Durumlar ele alınmıştır. Hükümlerin geri kalan kısmında ise, asayiş bozukluğunu savma ve şehri eşkıyalardan bertaraf etme konuları yoğunluklu bir biçimde gündem oluşturmuştur. Sonuç olarak Osmanlı Devleti'nin nezdinde devletin ve Mısır'ın iktisadi çıkarlarını gözetme, Hac organizasyonu, Mekke ve Medine gibi kentlere ihtimam gösterme ve son olarak elbetteki Osmanlı İmparatorluğu'nun tamamında olduğu üzere Mısır ve civarında asayişi sağlama ve koruma ön plandadır.