Sürdürülebilir yaşam ve ekolojik kırsal topluluklar

Abstract

Sanayileşme ve kentleşme, mekân deneyimini ve toplumsal etkileşimi dönüştürerek ekolojik ve sosyal krizlere yol açmıştır. Bu krizlere bir yanıt olarak, kentlerden kırsala eğitimli genç profesyonel göçü ve ekolojik kırsal topluluklara ilgi artmaktadır. Bu tez, Türkiye'deki ekolojik kırsal toplulukları; oluşum süreçleri, iç dinamikleri, örgütsel işleyişleri ve sürdürülebilirlik ile küçülme (degrowth) tartışmaları bağlamındaki anlamları açısından sosyolojik bir perspektifle incelemektedir. Nitel araştırma yöntemleriyle, Türkiye'deki dört farklı ekolojik topluluk (Minka, Mavi, Tilki ve Kaplumbağa olarak anonimleştirilmiştir) katılımcı gözlem ve derinlemesine görüşmelerle incelenmiştir. Bulgular, bu toplulukların, piyasa mekanizmalarıyla bütünleşen ve "sistem-içi bir kaçış" sunan modellerden (Mavi, Kaplumbağa), mevcut sosyo-ekonomik düzene radikal eleştiriler getirerek küçülme pratiklerini hayata geçirmeye çalışan daha otonom ve politik modellere (Minka, Tilki) uzanan bir spektrumda yer aldığını ortaya koymaktadır. Ekonomik işleyiş, yönetim biçimleri ve gündelik hayatın (mülkiyet, hiyerarşi, toplumsal normlar) yeniden düzenlenişi pratiklerinde belirgin farklılıklar ve özgün yaklaşımlar saptanmıştır. Sonuç olarak, bu topluluklar, modern endüstriyel toplumun krizlerine karşı geliştirilen potansiyeller olarak, büyüme odaklı paradigmaya farklılaşan pratiklerle alternatifler sunmakta ve ilgili literatüre yeni tartışmalar için değerli bir zemin oluşturmaktadır.