Mekâna özgü tiyatroda beden ve oyunculuk

Abstract

Bu tez çalışmasında, 1960 sonrası ortaya çıkan Mekâna Özgü Tiyatro'nun (Site-Specific Theatre), beden ve oyunculuk yaklaşımları incelenmiştir. Mekâna Özgü Tiyatro geleneksel tiyatro sahnesini reddederek, tiyatro deneyimini buluntu mekanlar özelinde dönüştürür. Çalışma, odağını "Nasıl bir beden?" ve "Nasıl bir oyunculuk" sorularını alarak buluntu mekândaki performansçı/oyuncunun teknik ve teorik açıdan bir uygulamalarının peşine düşmüştür. Bu biçimde mekân, anlatımın dramaturjik bir özne olarak başat unsurudur. Dolayısıyla fiziksel ve duyusal algılar aracılığıyla yeni bir etkileşim biçimi gereksinir. Bu bağlamda, buluntu bir mekândan yola çıkılarak üretilen performansın mekân-beden-oyuncu eksenindeki kaygan sınırları tartışılmış; Mekâna Özgü Tiyatro'nun tasarım ve üretim aşamaları Mike Pearson, Geraldine Pilgrim, Anne Bogart gibi çağdaş yönetmenlerin performans ve çalışma önerileriyle birlikte okunmuştur. Bu doğrultuda Mekâna Özgü Tiyatro'nun konvansiyonel tiyatrodaki oyunculuk ve beden anlayışıyla ayrışan ve benzeşen taraflarının bulgulanması hedeflenmiştir. Çalışma aynı zamanda, oyuncu/performansçının mekanla ilişkilenmesindeki bedensel ve duyusal farkındalığını nasıl arttırılabileceğine dair hangi araçların bulunduğunu ortaya koyar. Geleneksel tiyatroda arka planda kalıp sıkça unutulan beden deneyimi, böylesi bir biçimde nasıl görünür olabilir? Gerçek bir mekânda, gerçekten var olan ve kendine ait bir yaşantısı bulunan tasarım unsurları arasında nasıl bir "oyundan" ve oyuncudan söz edebiliriz, edebilir miyiz?