Ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin matematik dersinde risk alma davranışları ile problem çözme becerileri arasındaki ilişki

Abstract

atematik, bireylerin mantıklı düşünme becerilerini, bilgiyi düzenlemeyi, analiz etmeyi, yorumlamayı, paylaşmayı, üretmeyi, tahmin yürütmeyi, problem çözmeyi ve doğru kararlar alma yeteneklerini geliştirebilmeyi sağlayabilir. Matematiksel düşünme, akıl yürütme becerilerinin temelini oluşturur ve aynı zamanda sadece bilişsel değil duyuşsal problem çözme, karar alma ve duyguları yönetmede de etkilidir. Matematiksel düşünme akıl yürütme becerilerinin temelini oluşturur ve aynı zamanda duyuşsal problem çözme, karar alma ve duyguları yönetmede de etkilidir. Bu çalışmada, ortaokul 7. Sınıf öğrencilerinin matematik dersinde risk alma davranışları ile problem çözme becerileri arasındaki ilişkisi araştırılarak bilişsel ve duyuşsal özellikler bileştirilerek incelenmiştir. Bu araştırmanın amacı, ortaokul 7. Sınıf öğrencilerinin matematik odaklı risk alan davranış düzeylerini ve matematik problem çözme becerilerini belirlemek; öğrencilerin akademik risk alama davranışları ile problem çözme becerileri arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmaktır. Belirlenen bu amaçlar doğrultusunda, çalışma nicel yöntemlerden ilişkisel tarama modeli ile yürütülmüştür. Çalışma, 2024-2025 eğitim öğretim yılında Eskişehir İli Merkez ilçelerinde bulunan ortaokullarda 7. Sınıf olarak öğrenim gören 395 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın verileri Matematik Odaklı Risk Alma Ölçeği (MOARAÖ) ve Matematikte Problem Çözme Becerisi Ölçeği (MPÇBÖ) ile toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel analiz ve t-testi, ANOVA testi, korelasyon analizi kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgular, ortaokul 7. Sınıf öğrencilerinin matematik dersinde akademik risk alma ve matematik problem çözme beceri düzeyleri orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Buna ek olarak bulgular, risk alma davranışları ile problem çözme becerileri arasında yüksek düzeyde anlamlı ilişki olduğunu göstermektedir. Çalışmanın ölçeklerin alt boyutları arasındaki ilişkiler incelendiğinde güç işlemleri tercih etme ile problem çözmek için çaba harcama ve problem çözme aşamasında izlenen yol güçlü düzeyde anlamlı ilişki olduğu görülmektedir. Ayrıca başarısızlık sonrası olumsuzluk eğilimi ile güvenme ve başarısızlık sonrası toparlanma eğilimi ile çaba ve yol güçlü düzeyde anlamlı ilişki olduğu görülmektedir. Sonuçlar, ortaokul 7. Sınıf öğrencilerinin matematik dersinde risk alma davranışları ile problem çözme beceri düzeyleri orta düzeyde olduğunu göstermiştir. Bunun yanında öğrencilerin risk alma ve problem çözme becerileri arasında anlamlı ilişki olduğu belirlenmiştir. Risk alma davranışlarının alt boyutları ile problem çözme becerisinin alt boyutları arasında ilişkiler bulunmuştur. Öğrencilerin problem çözerken çaba göstermeleri, izledikleri yolların belli olması başarısızlık sonrası toparlanma eğilimi göstermeleri ile yüksek düzeyde ilişkili olduğu belirlenmiştir. Problem çözerken öğrencilerin güven duymaları ile başarısızlık sonrası toparlanma eğilimi göstermeleri arasında orta düzeyde ilişki olduğu tespit edilmiştir. Bundan hareketle öğrencilerin başarısız çözümlere ulaştıklarındaki toparlanma süreçlerini problem çözme becerisi ile yüksek ilişki olduğu söylenebilir. Öğrencilerin problem çözme becerilerinin geliştirilmesi başarısız çözümlerden sonra toparlanma eğilimde olmalarını artırabilir. Öğrencilerin problem çözmede kendine güvenme düzeyleri ile başarısızlık sonrası olumsuzluk eğilimi arasında güçlü ilişki olduğu belirlenmiştir. Öğrencilerin başarısızlık yaşadıklarında kendilerine olan güvenleri sarsıldığı için başarısızlıklar sonrasında olumsuz eğilimler gösterebilmekte oldukları söylenebilir. Problem çözmek için çaba harcama ve problem çözmede izlenen yol ile güç işlemleri tercih etme arasında güçlü ilişki tespit edilmiştir. Öğrencilerin güç işlemleri tercih etme sıklığını arttırmak için problem çözme stratejileri geliştirilebilir ve çaba harcamalarını sağlayacak motivasyonlarını yükselten etkinlikler planlanabilir. Araştırma sonuçları, ortaokul 7. Sınıf öğrencilerinin matematik dersinde risk alma davranışları ile problem çözme becerilerinin yüksek düzeyde olduğunu göstermiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda araştırmacılar farklı kademelerde ve farklı derslerde akademik risk alma davranışları ile problem çözme becerileri arasındaki ilişkiyi inceleyebilir. Öğretmenlere ise öğrencilerin davranış ve becerilerine katkı sağlamasına yönelik öğrencilerin kendilerini güvende hissettikleri sınıf ortamlarının tasarlanması önerilmektedir.