Sürdürülebilirlik açısından geleneksel bir teknik olan kırkyama ve günümüze yansımaları

Abstract

Her kültürün kendine özgü bir sanatı vardır. Toplumların el sanatları incelendiği toplumun kültürünü, yaşam şartlarını, sosyal ve ekonomik koşullarını bize anlatabilir. Bu bağlamda Türk kültürünün zenginliği içinde önemli bir yere sahip olan el sanatları, özellikle insanlarla doğrudan ilişkili olan giyim kuşam, zamanla şekil almış ve üreten ya da kullananların kültürel kimliğini anlamamıza yarayan belgeler haline gelmiştir. İnsanların sıkıntı çektiği zamanlarda ise eskiyen kıyafetlerini yamayarak başladığı uğraşılar zamanla günlük yaşamın ya da sanatın parçası haline gelmiş kırkyama çalışmalarına dönüşmüştür. Anadolu'da çok çeşitli örnekleri olan kırkyamaların sürdürülebilirlik açısından giyimde ve ev tekstilinde sıklıkla kullanıldığı bilinmektedir. Kırkyama tekniği, günümüzde "patchwork" adıyla dünya üzerinde birçok farklı kıtada kullanılmakta ve her ülkenin kendi kültür ışığı altında şekillenmektedir. Bu çalışmanın amacı, geleneksel kırkyama tekniğinin sürdürülebilirlik bağlamında değerlendirilmesidir. Bu araştırmada, kırkyama tekniğinin tarihsel kökenleri, günümüzdeki yeri ve önemi, ekonomik ve sosyal etkileri ile modern dönemde yeniden değerlendirilmesi üzerine odaklanılmıştır. Tez çalışması, kırkyama tekniğinin sürdürülebilirlik açısından doğal malzemelerin kullanımı, atık azaltımı ve geri dönüşümü, kadın istihdamı ve kültürel mirasın korunması gibi konuları kapsamaktadır.