Toplumsal değişim bağlamında meyhane ve rakının yeniden icadı (1980-2000)

Abstract

1980'ler ve 1990'lar Türkiye'si, derin ekonomik, siyasal ve toplumsal dönüşümlerin yaşandığı; bu dönüşümlerin kültürel pratikleri de yeniden biçimlendirdiği bir dönem olmuştur. Bu dönüşüm, gündelik yaşamın olduğu kadar, yeme-içme alışkanlıklarının, eğlence kültürünün ve kentli kimliklerin de yeniden tanımlandığı bir süreci beraberinde getirmiştir. Bu tez, söz konusu dönemde rakı ve meyhane kültürünün nasıl ve neden nostaljik bir anlatı üzerinden yeniden inşa edildiğini incelemektedir. Geleneksel gibi görünen kültürel pratiklerin modern toplumsal koşullar içinde yeniden kurgulandığı yaklaşımından hareketle, rakı ve meyhane yalnızca bir yeme-içme pratiği değil; kent belleği ve kentli kimliğinin yeniden üretildiği alanlar olarak değerlendirilmiştir. Kaybolan adab-ı muaşeret ve çokkültürlü İstanbul imgesi üzerinden yükselen nostalji dalgası, bu kültürel anlatının kurucu unsuru haline gelmiştir. Bu bağlamda nostalji, meyhane ve rakı kültürünün biçimlenişinde toplumsal kimlik, kent belleği ve kültürel değerlerin yeniden üretiminde belirleyici bir rol oynamaktadır. Tez, bu nostaljik anlatının sosyal, ekonomik ve estetik boyutlarını değerlendirerek, rakı ve meyhanenin kültürel mitolojisini çözümlemeyi amaçlamaktadır