Mekan ve tasarım kavramlarının psikanalitik yaklaşımlar ve haz ilkesi çerçevesinde incelenmesi

Abstract

Tezin konusu, mekan ve tasarıma ilişkin kavramların kendisi ve söz konusu kavramların derinliğine inildiğinde, onların çıkış noktaları arasında özne ve nesne bağlamına ilişkin anlamın kendisini; oluşum ve ayrışım noktalarını ele almaktadır. Kavramların derinlikleri incelenirken, psikanalitik yaklaşım ve psikanalitik yaklaşım üzerine çalışmalar yapmış olan bilim insanlarının tanımları aracılığıyla bir bakış açısı geliştirilerek; tasarım ve mekan kavramlarının görünenin ardındaki derinliği irdelenmiş bulunmaktadır. Bilinç, bilinçaltı kavramlarının içerisinde barınan temsillerin işlerliğini ve bu işlerlik içerisinde ortaya çıkmak için beklediği boşluktan dışarıya sızma eylemini, yaratıcı edim aracılığıyla gerçekleştirmesi; bunun ise bir düşün edimi sonucu tasarım nesnesine dönüşmesi noktası ele alınmaktadır. Tasarım nesnelerinin düşünsel edim aracılığıyla ortaya bir var olarak çıkmış olduğu noktada tüm bu nesnelerin oluşturmakta olduğu alan olarak mekan; insan bilincinin edime dönüştüğü noktanın sonucudur. Bilincin içeriğinin edime dönüşme noktasında dünyaya kazandırılan anlamın temsilleri, maddeler dünyasını oluşturmaktayken; içerisinde yaşamını idame ettiren insanlar tüm bu bilinç temsilleri ile göz göze gelir, onlar içerisinde konumlanır ve kendi bilinç noktalarından diğerlerinin bilinçdışını fark etmeden mekandan geçer giderler. Geçip gidilen, maruz kalınan, görülen ve görülmeyenin kendisi haline gelen mekanın ve nesnenin bir mana temsili olarak ister istemez yer alması konusunu; psikanalitik yaklaşımlar aracılığıyla irdeleyecek ve haz ilkesinin temsil nesneye en derin itkilenmeyi gerçekleştirerek var olanı ortaya koymaya, bir ikame nesnesini oluşturmaya itenleri ve maruz kalınanları; toplum, kültür, inanç, kuantum ve mental alanlar olarak bölümlendirilerek irdelenmektedir.